Vocabulario de galego · C2

Estas son as 997 palabras que se ensinan nos cursos e manuais de galego de nivel C2 (Dominio). Cada unha ten unha definición e unha frase de exemplo en galego, sen tradución: como aprenden os nativos.

Aprende estas palabras de balde, dez ao día

Palabra	Significado	Exemplo
a bouza	Terreo sen cultivar cuberto de mato, toxos e xestas.	Desde que ninguén a traballa, a leira converteuse nunha bouza.
o toxo	Arbusto con moitas espiñas e flores amarelas, moi abundante nos montes galegos.	As flores amarelas do toxo* cobren os montes a finais do inverno.*
a uz	Arbusto de monte de flores pequenas e acampanadas, usado antes para facer vasoiras e carbón.	O monte estaba cuberto de uz florida, cunha cor morada.
a carqueixa	Planta de monte de talos planos e flores amarelas, usada para facer infusións.	A miña avoa prepara unha infusión de carqueixa* cando lle doe o estómago.*
o fento	Planta sen flores, de follas grandes e recortadas, que medra en lugares húmidos e sombrizos.	Baixo os carballos medraban fentos* altos coma un neno.*
a silva	Planta de talos longos e con espiñas que dá un froito negro e doce.	Rachei os pantalóns ao pasar entre as silvas* do camiño.*
a amora	Froito pequeno e negro de sabor doce que se colle nas sebes a finais do verán.	En setembro saiamos coller amoras* para facer marmelada.*
o musgo	Planta moi pequena e verde que forma unha capa suave sobre pedras e troncos.	As pedras do muro estaban cubertas dun musgo* verde e mol.*
o lique	Organismo formado por un fungo e unha alga que medra sobre rochas e cortizas.	O lique* que cobre as árbores indica que o aire está limpo.*
a hedra	Planta trepadora de follas verdes todo o ano que sobe polas paredes e polos troncos.	A hedra* cubría por completo a fachada do vello pazo.*
o vimbio	Rama delgada e flexible dalgunhas árbores de ribeira, usada para facer cestos.	O cesteiro tecía o cesto con vimbios* ben mollados.*
o salgueiro	Árbore de follas estreitas e pólas flexibles que medra á beira dos ríos.	Sentamos á sombra dun salgueiro* que inclinaba as pólas sobre a auga.*
o bidueiro	Árbore de tronco delgado e cortiza branca, propia de zonas frías e húmidas.	A cortiza clara do bidueiro* destaca entre os piñeiros escuros.*
o amieiro	Árbore de ribeira, de madeira branda, que vive coas raíces case dentro da auga.	Os amieiros* da ribeira ofrecen refuxio ás lontras.*
o freixo	Árbore alta de madeira forte e flexible, usada tradicionalmente para mangos de ferramentas.	Cortaron unha póla de freixo* para facer o mango do legón.*
o acivro	Arbusto de follas duras con picos e bagas vermellas, protexido en Galicia.	As bagas vermellas do acivro* alegran o bosque en inverno.*
o teixo	Árbore de crecemento moi lento e vida moi longa, con follas e sementes velenosas.	No adro da igrexa hai un teixo* que ten centos de anos.*
a sobreira	Árbore de cortiza moi grosa coa que se fabrican tapóns.	Nas ladeiras do Sil aínda quedan algunhas sobreiras* centenarias.*
o abeleiro	Arbusto ou árbore pequena que dá uns froitos secos redondos de casca dura.	No outono recolliamos as abelás do abeleiro* da horta.*
a nogueira	Árbore grande de madeira valiosa cuxo froito ten casca dura e miolo rugoso.	Baixo a nogueira* do patio caían noces cada outono.*
a fraga	Bosque autóctono, denso e húmido, con árbores de moitas especies.	A fraga* do Eume é un dos bosques atlánticos mellor conservados.*
o souto	Terreo poboado de castiñeiros.	No souto* da aldea apañabamos castañas cada novembro.*
a carballeira	Lugar poboado de árbores que dan landras, moi típico de Galicia.	A festa celébrase cada ano na carballeira* que hai xunto á capela.*
o piñeiral	Terreo poboado de árbores de folla en forma de agulla e froito en piña.	Despois do incendio, o piñeiral* quedou reducido a cinza.*
a devesa	Terreo pechado, xeralmente con árbores, destinado a pasto para o gando.	As vacas pacían tranquilas na devesa* cercada de pedra.*
a veiga	Terreo chan e fértil á beira dun río.	A veiga* do Miño é perfecta para cultivar millo e hortalizas.*
a chaira	Extensión ampla de terreo chan, sen montes.	Desde o alto víase toda a chaira* lucense cuberta de néboa.*
a ladeira	Costado inclinado dun monte.	As viñas da Ribeira Sacra soben pola ladeira* do canón.*
a encosta	Terreo en pendente, especialmente o costado dunha montaña.	Tivemos que subir unha encosta* moi pronunciada ata chegar á ermida.*
o cumio	Parte máis alta dun monte.	Chegamos ao cumio* do Pindo xusto ao solpor.*
o cume	Punto máis elevado dunha montaña; tamén, momento de maior éxito ou intensidade.	Aquela novela marcou o cume* da súa carreira literaria.*
o castro	Poboado fortificado da Idade do Ferro, con casas redondas de pedra.	No castro* de Baroña aínda se ven os restos das vivendas circulares.*
a mámoa	Monte artificial de terra e pedras que cobre un sepulcro prehistórico.	Os arqueólogos escavaron unha mámoa* e atoparon unha cámara de lousas.*
o petróglifo	Debuxo gravado na rocha polos poboadores prehistóricos.	Neste petróglifo* distínguense círculos, cervos e figuras humanas.*
o dolmen	Monumento prehistórico formado por grandes pedras verticais cubertas por outra horizontal.	O dolmen* de Dombate está protexido por unha cuberta moderna.*
o lameiro	Prado húmido onde abunda a herba para o gando.	As vacas pasaban o día no lameiro* que hai xunto ao regato.*
a braña	Terreo de montaña húmido e encharcado, con pastos.	Na braña* crece unha herba tenra que lles gusta moito ás vacas.*
a xunqueira	Lugar encharcado onde medran plantas de talo longo, fino e flexible.	Os patos aniñan na xunqueira* que hai á beira da lagoa.*
a marisma	Terreo baixo e alagadizo próximo ao mar, que cobren as mareas.	Na marisma* invernan centos de aves migratorias.*
o areal	Lugar onde hai moita terra miúda e solta, como unha praia ou unha duna.	Paseamos descalzos polo areal* ata as rochas do final da praia.*
o cantil	Corte vertical e fondo do terreo, sobre todo na costa.	As gaivotas aniñan no cantil* que cae directamente sobre o mar.*
o illote	Porción de terra pequena rodeada de auga, normalmente sen habitantes.	Fronte á praia hai un illote* onde só viven gaivotas.*
a enseada	Entrante do mar na costa, menor ca unha baía, que serve de abrigo.	Os barcos refuxiáronse na enseada* mentres pasaba o temporal.*
a cala	Entrante pequeno do mar entre rochas, cunha praia diminuta.	Bañámonos nunha cala* escondida que só coñecen os veciños.*
a rada	Zona de mar próxima á costa onde os barcos poden fondear protexidos.	Varios veleiros agardaban na rada* a que mellorase o vento.*
o esteiro	Zona onde un río se mestura coa auga do mar ao chegar á costa.	No esteiro* do río, a auga vólvese salgada cando sobe a marea.*
a desembocadura	Lugar onde un río verte as súas augas no mar ou noutro río.	A desembocadura* do Miño fai fronteira entre Galicia e Portugal.*
o regueiro	Curso de auga pequeno e estreito.	Despois da choiva, un regueiro* baixaba polo medio do camiño.*
a corredoira	Camiño estreito e fondo entre muros ou valados, típico do rural galego.	Fomos á fonte por unha corredoira* cuberta de follas secas.*
o carreiro	Camiño moi estreito formado polo paso de persoas ou animais.	Un carreiro* entre os toxos levaba ata a praia.*
a congostra	Camiño estreito e encaixado entre valados ou terrapléns altos.	Na congostra* non cabían dous carros á vez.*
o adro	Espazo aberto que rodea unha igrexa, usado ás veces como cemiterio.	Os domingos, a xente reuníase a conversar no adro* da igrexa.*
o peto de ánimas	Pequeno monumento de pedra á beira dun camiño, cunha caixa para deixar esmolas.	Nun cruce da estrada consérvase un peto de ánimas* do século XVIII.*
o muíño	Construción onde se moe o gran para facer fariña, movida pola auga ou polo vento.	O vello muíño* do río moía o millo de toda a parroquia.*
a azeña	Muíño situado nun río ou nunha ría que aproveita a forza da corrente ou da marea.	A azeña* funcionaba coa auga que entraba na ría coa marea alta.*
o lagar	Lugar onde se pisa ou se espreme a uva para obter o mosto.	En outubro pisabamos a uva no lagar* da casa.*
a adega	Lugar fresco, a miúdo baixo a casa, onde se fai e se garda o viño.	O tío baixou á adega* a buscar unha botella de viño novo.*
o alpendre	Tellado sostido por columnas ou pegado a unha parede, para resgardar cousas da choiva.	Gardamos a leña baixo o alpendre* para que non se molle.*
o cabanel	Construción pequena e sinxela para gardar ferramentas, palla ou leña.	O tractor está gardado no cabanel* que hai detrás da casa.*
o palleiro	Monte alto de herba seca amontoada arredor dun pau central.	Os nenos agochábanse no palleiro* cando xogaban ás escondidas.*
a corte	Lugar cuberto onde se garda e se coida o gando.	As vacas pasan a noite na corte, xunto á casa.
o curral	Espazo pechado, a miúdo descuberto, onde se garda o gando ou as galiñas.	As galiñas pasean polo curral* picando o millo.*
a eira	Espazo de terra ou de pedra onde se mallaba o cereal e se secaban os froitos.	Na eira* facíase a malla do centeo no verán.*
o canastro	Construción elevada de pedra ou madeira para gardar e secar o millo.	O canastro* de Carnota é un dos máis longos de Galicia.*
o celeiro	Lugar onde se garda o gran despois da colleita.	Aquel ano a colleita foi tan boa que o celeiro* quedou cheo.*
o arado	Apeiro tirado por animais ou máquinas que abre sucos na terra.	Antes, as vacas tiraban do arado* para preparar a leira.*
a fouce	Ferramenta de folla curva e longa, cun mango, para segar herba.	O avó afiaba a fouce* antes de ir segar o prado.*
o fouciño	Ferramenta pequena de folla curva e mango curto que se usa cunha soa man.	Cortaba as silvas co fouciño, con moita paciencia.
o legón	Ferramenta de folla ancha de ferro e mango longo para cavar a terra.	Cun legón* abriu os regos para plantar as patacas.*
a sachola	Ferramenta pequena de man para remover a terra e quitar as malas herbas.	Coa sachola* limpou de herbas os pés das leitugas.*
a grade	Apeiro con dentes que se arrastra para desfacer os terróns despois de arar.	Pasaron a grade* pola leira para deixar a terra fina.*
o xugo	Peza de madeira que se pon sobre o pescozo de dous animais para que tiren xuntos.	O labrego colocou o xugo* sobre as vacas antes de saír.*
o fol	Bolsa que recolle aire e o expulsa, como a da gaita ou a do ferreiro.	O gaiteiro encheu o fol* e comezou a tocar unha muiñeira.*
a roca	Vara na que se pon a la ou o liño para fiar.	A avoa fiaba coa roca* debaixo do brazo.*
o fuso	Peza de madeira alongada que xira para torcer e enrolar o fío.	O fuso* xiraba axiña entre os dedos da fiandeira.*
o tear	Máquina para facer tecidos cruzando fíos.	No museo hai un tear* de madeira no que se facían mantas.*
o liño	Planta de flores azuis da que se obtén unha fibra para facer tecidos.	As sabas de liño* da avoa duraron varias xeracións.*
a estopa	Fibra basta que sobra ao pentear o liño, usada para tecidos grosos ou para tapar fendas.	Tapaban as fendas do barco con estopa* e alcatrán.*
o farrapo	Anaco de tea vello, rachado ou gastado.	Despois da tormenta, a bandeira era só un farrapo.
o trapo	Anaco de tea vella que se usa para limpar.	Limpou a mesa cun trapo* húmido.*
a ventisca	Tempestade de vento forte acompañado de neve.	A ventisca* impediu que os montañeiros baixasen do pico.*
a nevarada	Caída abundante de folerpas brancas e frías.	Despois da nevarada, as estradas da montaña quedaron pechadas.
a xistra	Choiva miúda e fría que cae acompañada de vento.	Saímos ao porto cunha xistra* que nos xeaba a cara.*
a sarabia	Choiva de pequenas bolas de xeo.	A sarabia* estragou as viñas en poucos minutos.*
o barruzo	Choiva miúda e mansa que cae suavemente.	Caía un barruzo* tan fino que non abrimos o paraugas.*
a poalla	Choiva moi fina, como po de auga.	Pola mañá, unha poalla* lixeira mollaba os cristais.*
a babuxa	Choiva finísima, case invisible, que apenas molla.	Con esta babuxa* non paga a pena levar paraugas.*
o chuvasco	Choiva forte e repentina que dura pouco tempo.	Un chuvasco* sorprendeunos no medio da praza.*
o abafo	Calor pesada e húmida que fai difícil respirar.	Antes da tormenta había un abafo* insoportable.*
a calmaría	Estado do mar ou do aire sen vento nin ondas.	Cunha calmaría* total, os veleiros non podían avanzar.*
o lusco e fusco	Momento do solpor ou do amencer en que hai pouca luz.	Volvemos para a casa ao lusco e fusco, cando xa custaba ver o camiño.
o albor	Primeira luz do día.	Os pescadores saíron ao mar co primeiro albor.
a alba	Primeira claridade da mañá, antes de saír o sol.	Erguémonos coa alba* para camiñar co fresco.*
a alborada	Momento de amencer; tamén, peza musical que se toca pola mañá nas festas.	A banda de gaitas tocou a alborada* polas rúas da vila.*
o crepúsculo	Claridade que hai ao saír ou ao poñerse o sol.	No crepúsculo, o ceo tinguiuse de laranxa e violeta.
o luar	Luz que a lúa reflicte sobre a terra.	Camiñamos pola praia baixo o luar* de agosto.*
as tebras	Escuridade profunda e total.	Cando se foi a luz, a casa quedou nas tebras.
a penumbra	Sombra débil, situada entre a luz e a escuridade.	Lía na penumbra* do salón, coas cortinas corridas.*
o resplandor	Luz intensa que despide un corpo ou un lume.	O resplandor* do incendio víase desde a outra beira da ría.*
o fulgor	Luz viva e intensa que alguén ou algo emite.	O fulgor* das estrelas era impresionante lonxe da cidade.*
o brillo	Luz que reflicte ou emite unha superficie.	O brillo* da prata limpa encandeaba os ollos.*
a melancolía	Tristeza vaga e tranquila, sen unha causa clara.	As tardes de novembro énchenme de melancolía.
o desalento	Perda das forzas ou do ánimo para seguir adiante.	Tras tantos fracasos, apoderouse del o desalento.
o desengano	Decepción que se sente ao descubrir que algo non era como se cría.	Coñecer o seu ídolo en persoa foi un desengano.
o desencanto	Sentimento de quen perdeu a ilusión ou a confianza en algo.	Co paso dos anos, o seu entusiasmo pola profesión converteuse en desencanto.
a desilusión	Pena que se sente ao ver que unha esperanza non se cumpre.	Quedar sen entradas para o concerto foi unha gran desilusión.
o tedio	Aburrimento profundo e prolongado.	A longa espera no aeroporto produciunos un tedio* terrible.*
o fastío	Aburrimento ou noxo producido por algo repetido.	Ver o mesmo programa cada día causáballe fastío.
a apatía	Falta de interese e de enerxía para facer cousas.	A apatía* dos alumnos preocupaba á profesora.*
a abulia	Falta de vontade para actuar ou para tomar decisións.	Pasou o verán nunha abulia* total, sen ganas de nada.*
a desidia	Descoido e falta de interese en facer as cousas ben.	Pola desidia* dos donos, a casa acabou en ruínas.*
a languidez	Falta de forzas e de enerxía, con aspecto de cansazo.	A calor de agosto provocaba en todos unha estraña languidez.
o ensoño	Imaxe ou fantasía que se crea na mente estando esperto.	Aquela viaxe parecía un ensoño* do que non quería espertar.*
o ensumimento	Estado de quen está tan concentrado nos seus pensamentos que non atende ao que o rodea.	Saíu do seu ensumimento* cando o profesor dixo o seu nome.*
a ensoñación	Fantasía agradable que se imaxina estando esperto.	Pasaba as clases perdido nunha ensoñación* de praias e veleiros.*
o devaneo	Pensamento sen rumbo ou fantasía pasaxeira; tamén, relación amorosa breve.	Aquel proxecto foi só un devaneo* de xuventude.*
a quimera	Ilusión imposible de realizar.	Para eles, vivir do campo non era unha quimera, senón un plan.
a utopía	Proxecto ou sociedade ideal que parece imposible de conseguir.	Un mundo sen fame non debería ser unha utopía.
a distopía	Sociedade imaxinaria e indesexable, presentada como advertencia sobre o futuro.	A novela describe unha distopía* onde as máquinas o controlan todo.*
o purgatorio	Lugar ou situación de sufrimento temporal antes dunha mellora.	Os meses de obras na casa foron un verdadeiro purgatorio.
o limbo	Situación de incerteza en que algo queda sen resolver.	O proxecto quedou nun limbo* legal durante anos.*
o abismo	Fondura moi grande e perigosa; tamén, diferenza enorme entre dúas cousas.	Entre as dúas propostas había un abismo.
o vórtice	Movemento xiratorio e rápido dun fluído, como un remuíño.	O vórtice* arrastraba as follas cara ao fondo do río.*
o labirinto	Lugar con moitos camiños cruzados onde é difícil atopar a saída.	O casco vello é un labirinto* de rúas estreitas.*
a miraxe	Ilusión óptica en que se ven obxectos ou auga que non están alí, típica do deserto.	A auga que crían ver na estrada era só unha miraxe.
o espellismo	Ilusión ou aparencia enganosa que non corresponde á realidade.	A súa riqueza resultou ser un espellismo.
a aparición	Feito de mostrarse de súpeto; tamén, visión dun ser sobrenatural.	A súa aparición* na festa sorprendeu a todos.*
a ánima	Alma dunha persoa morta, sobre todo nas crenzas populares.	Segundo a lenda, as ánimas* percorren os camiños de noite.*
o trasno	Ser fantástico pequeno e enredador que esconde cousas e fai bromas na casa.	A avoa culpaba o trasno* de que se perdesen as tesoiras.*
a meiga	Muller que, segundo as crenzas populares, ten poderes máxicos.	Nos contos, a meiga* preparaba remedios con herbas do monte.*
o meigallo	Feitizo ou encantamento para causar dano a alguén.	Cría que o mal tempo era culpa dun meigallo.
o feitizo	Acción máxica para producir un efecto en alguén ou en algo.	No conto, a princesa durmía por culpa dun feitizo.
o encantamento	Efecto máxico que transforma ou domina a alguén; tamén, fascinación.	Coma por encantamento, a tormenta parou de súpeto.
a bruxaría	Conxunto de prácticas máxicas que se atribúen ás meigas.	No museo explican a historia da bruxaría* na Europa medieval.*
o agoiro	Sinal que anuncia algo futuro, xeralmente malo.	O canto da curuxa considerábase un agoiro* de desgraza.*
a superstición	Crenza sen base racional en que certos feitos traen sorte ou desgraza.	Non pasar por debaixo dunha escaleira é unha superstición* moi estendida.*
o mal de ollo	Dano que, segundo as crenzas populares, se causa a alguén só mirando para el.	Antigamente críase que unha mirada envexosa podía botar o mal de ollo.
o mito	Relato tradicional sobre deuses ou heroes; tamén, crenza falsa moi estendida.	Que os peixes só teñen tres segundos de memoria é un mito.
a mitoloxía	Conxunto dos relatos tradicionais dun pobo sobre deuses e heroes.	Na mitoloxía* grega, Zeus era o pai dos deuses.*
a fábula	Relato breve, a miúdo con animais, que ensina unha lección moral.	Na fábula* da cigarra e a formiga, a preguiza ten castigo.*
a parábola	Relato breve que transmite unha ensinanza por comparación; tamén, curva matemática.	O mestre explicou a idea cunha parábola* sobre dous sementadores.*
a saga	Relato longo das aventuras dunha familia ou de varias xeracións.	Lin toda a saga* de fantasía nun só verán.*
a epopea	Poema longo que narra as fazañas dun heroe ou dun pobo.	A Eneida é unha epopea* que narra as viaxes de Eneas.*
a odisea	Viaxe longa chea de aventuras e dificultades.	Chegar ao aeroporto co temporal foi unha auténtica odisea.
a elexía	Poema de dor pola morte dunha persoa ou por unha perda.	O poeta escribiu unha elexía* á memoria do seu amigo.*
a oda	Poema lírico de ton elevado que exalta unha persoa ou unha cousa.	Neruda escribiu unha oda* dedicada á cebola.*
a cantiga	Composición poética medieval feita para ser cantada.	Martín Códax compuxo unha cantiga* de amigo sobre o mar de Vigo.*
a balada	Composición poética ou musical de ton suave e sentimental, xeralmente narrativa.	O grupo pechou o concerto cunha balada* moi tenra.*
o romance	Poema narrativo tradicional de versos octosílabos; tamén, relación amorosa.	Entre os dous mozos naceu un romance* aquel verán.*
o cancioneiro	Colección de poemas líricos, especialmente os da Idade Media.	Moitas cantigas galego-portuguesas consérvanse nun cancioneiro* copiado en Italia.*
o trobador	Poeta medieval que compoñía cantigas, a miúdo de orixe nobre.	O rei Dinís de Portugal foi tamén un gran trobador.
o xograr	Artista medieval que cantaba, recitaba ou facía xogos para divertir a xente.	O xograr* ía de castelo en castelo recitando cantigas.*
o bardo	Poeta, especialmente o que canta as fazañas e a historia dun pobo.	Pondal é coñecido como o bardo* de Bergantiños.*
a musa	Persoa ou cousa que serve de inspiración a un artista.	A súa filla foi a musa* de moitos dos seus cadros.*
a inspiración	Impulso creativo que leva a imaxinar ou a crear algo.	O mar foi sempre a súa principal fonte de inspiración.
o estro	Inspiración artística ou poética intensa.	Co estro* desperto, escribiu tres poemas nunha soa noite.*
a creación	Acción de producir algo novo; tamén, obra artística ou intelectual.	Este museo está dedicado á creación* contemporánea.*
a cadencia	Ritmo regular de sons ou de movementos.	A cadencia* das ondas axudoume a durmir.*
a sonoridade	Calidade do que produce un efecto agradable ao oído.	Gústame a sonoridade* do galego cando o fala a miña avoa.*
a musicalidade	Calidade dun texto ou dunha voz con ritmo e harmonía agradables ao oído.	A musicalidade* dos versos de Rosalía conmove a quen os le.*
a harmonía	Combinación agradable de sons ou de elementos; tamén, boa relación entre persoas.	Os veciños do edificio viven en perfecta harmonía.
a melodía	Sucesión de sons musicais que forman unha frase recoñecible.	Asubiaba unha melodía* que non conseguía esquecer.*
a disonancia	Combinación de sons que resulta desagradable; tamén, falta de acordo entre cousas.	Había unha disonancia* evidente entre o que dicía e o que facía.*
o eco	Repetición dun son cando choca contra unha superficie.	No fondo do pozo, o eco* repetía as nosas voces.*
o murmurio	Ruído suave e continuo, como o da auga ou o de voces afastadas.	Durmimos arrolados polo murmurio* do regato.*
o susurro	Son moi baixo que se produce ao falar sen voz.	Contoume o segredo nun susurro* para que ninguén o oíse.*
o bisbarreo	Ruído de moitas persoas falando baixo ao mesmo tempo.	No auditorio oíase un bisbarreo* antes de comezar o concerto.*
o salaio	Queixa ou suspiro que expresa dor ou pena.	Deixou escapar un salaio* ao ver a casa en ruínas.*
o xemido	Son de queixa que se emite por dor física ou moral.	Desde o fondo do barranco chegaba o xemido* dun can ferido.*
o pranto	Choro intenso acompañado de queixas.	Ao saber a noticia, rompeu nun pranto* desconsolado.*
o choro	Acción de verter bágoas por dor, pena ou emoción.	O choro* do bebé espertou a todo o edificio.*
o lamento	Queixa expresada con palabras ou sons de dor.	Os seus poemas son un lamento* pola terra perdida.*
o ouveo	Son longo e agudo que emiten os lobos e os cans.	Pola noite escoitábase o ouveo* dos lobos na serra.*
o brado	Berro forte, sobre todo para chamar ou protestar.	Cun brado* chamou os nenos desde a xanela.*
o alarido	Berro moi forte de dor, medo ou alegría.	Os afeccionados lanzaron un alarido* cando entrou o gol.*
o estrondo	Ruído moi forte e repentino.	A porta pechouse cun estrondo* que nos asustou a todos.*
o fragor	Ruído forte e continuado, como o dunha batalla ou o do mar.	Desde a casa oíase o fragor* das ondas contra o cantil.*
o balbordo	Ruído confuso de moitas voces ou cousas ao mesmo tempo.	Co balbordo* do mercado non nos oiamos.*
o rebumbio	Ruído e desorde de xente axitada.	Os veciños saíron á rúa ao oír o rebumbio.
a algarabía	Gritería confusa de varias persoas falando á vez.	A algarabía* dos nenos no patio chegaba ata a biblioteca.*
a lea	Discusión ou pelexa con berros; tamén, asunto complicado.	Armouse unha boa lea* por culpa dunha praza de aparcamento.*
o enguedello	Mestura desordenada de cousas enredadas; tamén, situación confusa.	Os cables do ordenador eran un enguedello* imposible de desfacer.*
o barullo	Ruído e confusión de moita xente.	Co barullo* da festa ninguén oíu o timbre.*
o rebuliño	Movemento e axitación de moita xente.	A chegada da actriz causou un gran rebuliño* na vila.*
a estirpe	Orixe e conxunto de antepasados dunha familia.	Presumía de pertencer a unha estirpe* de mariñeiros.*
a liñaxe	Serie de xeracións dunha mesma familia.	O pazo pertenceu durante séculos á mesma liñaxe.
a prosapia	Ascendencia ilustre ou distinguida dunha familia.	Aínda que era dunha familia de prosapia, vivía modestamente.
a ascendencia	Conxunto de antepasados dunha persoa; tamén, influencia sobre alguén.	Ten ascendencia* irlandesa por parte de nai.*
a descendencia	Conxunto de fillos, netos e xeracións posteriores dunha persoa.	Morreu sen deixar descendencia* e a casa pasou aos sobriños.*
o devanceiro	Persoa da familia que viviu antes, como os bisavós e os trisavós.	Os seus devanceiros* emigraron a Cuba no século XIX.*
o antepasado	Persoa da que alguén procede por liña familiar, sobre todo se é remota.	Un antepasado* seu foi mestre nesta mesma escola.*
o ancestro	Antepasado remoto dunha persoa, dun pobo ou dunha especie.	Os ancestros* dos cans actuais eran lobos.*
o morgado	Fillo herdeiro dunha casa nobre que recibía a maior parte dos bens familiares.	Como morgado, el herdou o pazo e todas as terras.
o fidalgo	Membro da nobreza baixa.	O fidalgo* vivía no pazo rodeado de criados.*
o señorío	Territorio sometido á autoridade dun nobre; tamén, dominio.	Toda a comarca formaba parte do señorío* dos condes de Lemos.*
o foro	Contrato antigo polo que un campesiño cultivaba unha terra allea a cambio dunha renda.	Os labregos pagaban o foro* en centeo e galiñas.*
o rendeiro	Persoa que traballa unha terra allea a cambio dun pagamento ao dono.	O rendeiro* entregaba ao dono unha parte da colleita.*
o caseiro	Persoa que coida unha propiedade rural allea e vive nela.	O caseiro* do pazo abriunos o portal.*
o xornaleiro	Traballador do campo que cobra por día traballado.	Na vendima contrataron dez xornaleiros* para apañar a uva.*
o criado	Persoa que serve nunha casa a cambio de diñeiro ou de mantenza.	Nas novelas antigas, o criado* abría a porta aos visitantes.*
a servidume	Conxunto de criados dunha casa; tamén, condición de servo.	A servidume* do pazo durmía no último piso.*
o vasalo	Persoa que dependía dun señor feudal e lle debía fidelidade.	O vasalo* xurou fidelidade ao seu señor.*
o feudo	Terra que un señor cedía a un vasalo a cambio de fidelidade e servizos.	Cada nobre gobernaba o seu feudo* coma un pequeno reino.*
o servo	Campesiño medieval ligado á terra que traballaba para un señor.	O servo* non podía abandonar as terras do señor.*
o escravo	Persoa privada de liberdade e tratada como propiedade doutra.	Espartaco foi un escravo* que se rebelou contra Roma.*
o tirano	Gobernante que exerce o poder de forma abusiva e cruel.	Na obra de teatro, o tirano* acaba perdendo o trono.*
a tiranía	Goberno abusivo e cruel; tamén, abuso de poder sobre outras persoas.	Non soportaba a tiranía* do xefe, que lles prohibía falar.*
o déspota	Persoa que goberna ou trata os demais con autoridade absoluta e abusiva.	No traballo comportábase coma un déspota* cos empregados.*
o despotismo	Forma de goberno en que unha persoa ten poder absoluto e sen límites.	O despotismo* ilustrado quería gobernar para o pobo, pero sen o pobo.*
o usurpador	Persoa que se apodera dun cargo ou dun ben que non lle corresponde.	No drama, o usurpador* ocupa o trono do rei lexítimo.*
o renegado	Persoa que abandona as súas ideas, a súa crenza ou o seu grupo.	Os antigos compañeiros chamábanlle renegado* por cambiar de equipo.*
o apóstata	Persoa que abandona publicamente a súa relixión ou as súas ideas.	O emperador romano Xuliano é coñecido como o apóstata.
o herexe	Persoa que defende ideas contrarias á doutrina oficial dunha relixión ou dun grupo.	Para os puristas, poñerlle piña á pizza converte calquera nun herexe.
a herexía	Idea contraria á doutrina oficial; tamén, disparate ou atrocidade.	Para o meu avó, botarlle xeo ao viño era unha herexía.
o cisma	División ou separación entre membros dun grupo.	A discusión provocou un cisma* dentro do club de lectura.*
o dogma	Principio que se considera certo e indiscutible.	Para el, madrugar era un dogma* que non admitía excepcións.*
a doutrina	Conxunto de ideas ou ensinanzas dunha escola, relixión ou teoría.	Estudamos a doutrina* dos filósofos da Grecia antiga.*
o credo	Conxunto de ideas ou crenzas dunha persoa ou dun grupo.	A honestidade era o seu único credo.
o rito	Costume ou cerimonia que se repite sempre do mesmo xeito.	Tomar o café na mesma cafetaría era xa un rito* para eles.*
o ritual	Conxunto de accións que se fan sempre na mesma orde.	Antes de cada partido segue o mesmo ritual: música, auga e silencio.
a liturxia	Orde e forma das cerimonias dunha relixión.	O coro da catedral estuda a música da liturxia* medieval.*
o sacramento	Rito sagrado do cristianismo, como o bautismo ou o matrimonio.	O bautismo é o primeiro sacramento* na tradición cristiá.*
o pecado	Acción contraria ás normas dunha relixión; tamén, falta ou erro.	Tirar este pan tan bo sería un pecado.
a expiación	Acción de pagar unha culpa mediante un castigo ou un sacrificio.	O protagonista da novela busca a expiación* dos seus erros pasados.*
a penitencia	Castigo ou sacrificio que se fai para reparar unha falta.	Como penitencia* por chegar tarde, tivo que lavar os pratos.*
a redención	Liberación dunha culpa, dunha obriga ou dunha situación penosa.	O último gol foi a redención* do porteiro despois do seu erro.*
a salvación	Feito de librarse dun perigo ou dun mal; tamén, o que permite escapar del.	Aquel refuxio de montaña foi a nosa salvación* durante a tormenta.*
a graza	Calidade de quen fai rir; tamén, atractivo, elegancia ou favor.	Contaba os chistes cunha graza* especial.*
a misericordia	Compaixón que leva a perdoar ou a axudar a quen sofre.	O xuíz actuou con misericordia* e reduciu a pena.*
a clemencia	Moderación ao castigar ou ao xulgar a alguén.	O acusado pediu clemencia* ao tribunal.*
a piedade	Compaixón ante o sufrimento alleo; tamén, devoción relixiosa.	Sentiu piedade* do can abandonado e levouno para a casa.*
a esmola	Diñeiro ou axuda que se dá a quen o necesita.	Deixou unha esmola* no chapeu do músico da rúa.*
o mendigo	Persoa que vive de pedir diñeiro aos demais.	Un mendigo* tocaba o acordeón na porta do mercado.*
o vagabundo	Persoa que non ten casa nin traballo fixo e vai dun sitio a outro.	No conto, un vagabundo* atopa un tesouro á beira do camiño.*
o andarego	Persoa á que lle gusta moito camiñar ou viaxar.	O meu tío, gran andarego, percorreu a pé todo o Camiño de Santiago.
o eremita	Persoa que vive illada nun lugar afastado, normalmente por motivos espirituais.	Durante anos viviu coma un eremita* nunha cova do monte.*
o ermitán	Persoa que vive soa coidando dunha capela afastada.	O ermitán* baixaba á aldea unha vez ao mes.*
o asceta	Persoa que renuncia aos praceres e ás comodidades para buscar a perfección espiritual.	Vivía coma un asceta, sen televisión nin calefacción.
o místico	Persoa dedicada á vida espiritual que busca a unión co divino.	Os poemas daquel místico* falan dunha luz interior.*
o profeta	Persoa que anuncia acontecementos futuros.	Ninguén é profeta* na súa terra, dicía a avoa.*
o visionario	Persoa capaz de imaxinar o futuro e de adiantarse ao seu tempo.	Aquel inventor foi un visionario* que imaxinou os teléfonos móbiles.*
o sabio	Persoa que posúe moitos coñecementos.	O vello sabio* da aldea coñecía o nome de todas as plantas.*
o discípulo	Persoa que aprende cun mestre e segue as súas ideas.	Platón foi discípulo* de Sócrates.*
o acólito	Axudante que acompaña o sacerdote; tamén, seguidor incondicional de alguén.	O director chegou rodeado dos seus acólitos* de sempre.*
o adepto	Persoa que segue e defende unha idea, unha doutrina ou unha actividade.	Fíxose adepto* do ioga despois dunha lesión.*
o devoto	Persoa moi dedicada a unha relixión ou a algo que admira.	Era un devoto* do xazz e tiña centos de discos.*
o crente	Persoa que ten fe nunha relixión.	Aínda que non é crente, gústalle a arquitectura das igrexas.
a acepción	Cada un dos significados que ten unha palabra.	O dicionario recolle dez acepcións* da palabra «pé».*
a etimoloxía	Orixe e historia dunha palabra.	A etimoloxía* de «xaneiro» remóntase ao deus romano Xano.*
o étimo	Palabra da que procede outra.	O étimo* de «leite» é o latín «lacte».*
o neoloxismo	Palabra ou expresión nova nunha lingua.	«Tuitear» é un neoloxismo* creado a partir dunha rede social.*
o arcaísmo	Palabra ou expresión antiga que xa non se usa.	Esa palabra é un arcaísmo* que só aparece en documentos medievais.*
o barbarismo	Erro ao falar ou escribir, ou palabra estranxeira usada sen necesidade.	O corrector marcou en vermello cada barbarismo* do texto.*
o castelanismo	Palabra tomada da outra lingua oficial de Galicia e usada en galego sen ser correcta.	Dicir «pueblo» en vez de «pobo» é un castelanismo* moi común.*
o vulgarismo	Palabra ou expresión incorrecta propia dunha fala popular descoidada.	Dicir «haiga» en vez de «haxa» é un vulgarismo.
o hiperenxebrismo	Erro de quen, por evitar castelanismos, inventa unha forma que parece máis galega pero é incorrecta.	Por medo aos castelanismos, ás veces cometemos algún hiperenxebrismo.
o calco	Expresión que imita a estrutura doutra lingua traducindo os seus elementos.	«Rañaceos» é un calco* do inglés «skyscraper».*
o xiro	Maneira especial de construír unha frase; tamén, volta ou cambio de dirección.	A historia deu un xiro* inesperado no último capítulo.*
o modismo	Expresión propia dunha lingua cuxo significado non se deduce das palabras.	Aos estudantes estranxeiros cústalles entender cada modismo* do galego coloquial.*
a locución	Grupo de palabras que funciona como unha soa unidade con significado propio.	«De súpeto» é unha locución* adverbial.*
a perífrase	Expresión de varias palabras en lugar dunha soa; tamén, verbo auxiliar seguido doutro verbo.	«Estar a facer» é unha perífrase* moi usada en galego.*
a circunlocución	Rodeo de palabras para expresar algo que se podería dicir máis brevemente.	Con tanta circunlocución* non entendín o que quería dicir.*
a elipse	Omisión dunha palabra que se sobreentende polo contexto.	En «eu levo pan e ti, viño», hai unha elipse* do verbo.*
o hipérbato	Alteración da orde habitual das palabras nunha frase.	O poeta usou un hipérbato* para colocar o verbo ao final do verso.*
o oxímoro	Figura que une dúas palabras de sentido oposto, como «silencio atronador».	«Doce tortura» é un claro exemplo de oxímoro.
a antítese	Oposición de dúas ideas ou palabras contrarias.	O poema constrúese sobre a antítese* entre a luz e a sombra.*
a sinécdoque	Figura que designa o todo pola parte ou a parte polo todo.	Dicir «teito» en lugar de «casa» é unha sinécdoque.
a metonimia	Figura que designa algo co nome doutra cousa relacionada con el.	Dicir «lin un Castelao» por un libro del é unha metonimia.
a prosopopea	Figura que atribúe calidades humanas a animais ou cousas.	En «o vento chora», o poeta usa unha prosopopea.
a onomatopea	Palabra que imita o son daquilo que designa.	«Tictac» é a onomatopea* do reloxo.*
a cacofonía	Repetición de sons que resulta desagradable ao oído.	Repetir «que que» na mesma frase produce unha cacofonía* molesta.*
a eufonía	Sonoridade agradable dunha palabra ou dunha frase.	O poeta escolle cada palabra pensando na eufonía* do verso.*
a sintaxe	Parte da gramática que estuda como se combinan as palabras na oración.	Na clase de sintaxe* analizamos o suxeito e o predicado.*
a morfoloxía	Parte da gramática que estuda a forma das palabras e as súas variacións.	A morfoloxía* estuda, por exemplo, como se forma o plural.*
a fonética	Ciencia que estuda os sons da fala.	Na clase de fonética* aprendemos a pronunciar as vogais abertas.*
a fonoloxía	Disciplina que estuda os sons dunha lingua como sistema que distingue significados.	A fonoloxía* galega distingue sete vogais tónicas.*
a semántica	Disciplina que estuda o significado das palabras e das frases.	Desde o punto de vista da semántica, «can» e «cadelo» son moi próximos.
a pragmática	Disciplina que estuda o uso da lingua segundo o contexto e a intención.	A pragmática* explica por que «xa é tarde» pode ser unha invitación a marchar.*
a lexicografía	Técnica e estudo da elaboración de dicionarios.	Traballou trinta anos en lexicografía* para a Real Academia Galega.*
o léxico	Conxunto de palabras dunha lingua, dunha persoa ou dunha actividade.	O léxico* mariñeiro galego é riquísimo.*
o lema	Palabra que encabeza unha entrada do dicionario; tamén, frase que resume unha idea.	O lema* do colexio está escrito sobre a porta principal.*
o corpus	Conxunto amplo de textos reunidos para estudar unha lingua.	Os lingüistas analizaron un corpus* de mil novelas galegas.*
a variante	Cada unha das formas diferentes que pode ter algo.	«Dende» é unha variante* de «desde».*
o estándar	Modelo de lingua común e normativo, usado na escrita e nos medios.	Os xornalistas deben empregar o estándar* nos informativos.*
a diglosia	Situación na que dúas linguas conviven, pero unha ten máis prestixio ca a outra.	Os sociolingüistas estudan a diglosia* en sociedades bilingües.*
a substitución lingüística	Proceso polo que unha comunidade abandona a súa lingua e adopta outra.	A substitución lingüística* avanza cando os pais deixan de falarlles aos fillos na súa lingua.*
o autoodio	Rexeitamento da propia lingua ou cultura por parte de quen a ten como súa.	Os sociolingüistas consideran o autoodio* unha consecuencia do desprestixio dunha lingua.*
a lusofonía	Conxunto de países e persoas que falan portugués.	Brasil é o país con máis falantes da lusofonía.
o reintegracionismo	Corrente que defende para o galego unha escrita próxima á do portugués.	O reintegracionismo* propón escribir «coração» en vez de «corazón».*
a ortografía	Conxunto de normas para escribir correctamente unha lingua.	A profesora corrixiu as faltas de ortografía* do exame.*
a acentuación	Colocación dos signos gráficos de tilde nas palabras segundo as normas.	Repasamos as regras de acentuación* antes do exame de lingua.*
a puntuación	Uso de signos como o punto e a coma para organizar un texto escrito.	Sen signos de puntuación, o texto era imposible de ler.
o til	Signo en forma de onda que se escribe sobre o n para formar o ñ.	Sen o til, a palabra «viña» converteríase en «vina».
o apóstrofo	Signo en forma de coma alta que indica que se suprimiu unha vogal.	En inglés, o apóstrofo* aparece en formas como «don't».*
o punto e coma	Signo (;) que separa partes longas dunha enumeración ou oracións moi relacionadas.	Nas enumeracións longas, separa os elementos cun punto e coma.
as comiñas	Signos que se poñen ao principio e ao final dunha cita ou dunha palabra destacada.	Escribe o título da canción entre comiñas.
a paréntese	Cada un dos dous signos curvos que encerran unha aclaración nun texto.	Engadiu a data entre parénteses* ao final da frase.*
os puntos suspensivos	Signo formado por tres marcas seguidas (...) que deixa unha frase sen rematar.	Remata a mensaxe con puntos suspensivos* para crear misterio.*
a ontoloxía	Parte da filosofía que estuda o ser e as súas propiedades.	Na clase de filosofía falamos da ontoloxía* de Aristóteles.*
a epistemoloxía	Parte da filosofía que estuda o coñecemento científico, os seus métodos e os seus límites.	A epistemoloxía* pregúntase como sabemos que algo é verdade.*
a metafísica	Parte da filosofía que estuda a natureza da realidade e as causas primeiras.	As preguntas sobre a orixe última do universo pertencen á metafísica.
a estética	Disciplina que estuda a beleza e a arte; tamén, aspecto exterior de algo.	A empresa coida moito a estética* dos seus produtos.*
a hermenéutica	Arte ou teoría da interpretación de textos.	A hermenéutica* ofrece métodos para interpretar textos antigos.*
a fenomenoloxía	Corrente filosófica que describe as cousas tal como se presentan á conciencia.	Husserl foi o fundador da fenomenoloxía.
a dicotomía	División dun asunto en dúas partes opostas.	Non creo na dicotomía* entre razón e sentimento.*
a antinomia	Contradición entre dúas leis ou dous principios que parecen igualmente válidos.	Liberdade e seguridade forman ás veces unha antinomia* difícil de resolver.*
a aporía	Dificultade lóxica que non ten solución aparente.	A carreira de Aquiles e a tartaruga é unha aporía* famosa de Zenón.*
a tautoloxía	Repetición dunha mesma idea con palabras diferentes, sen engadir información.	Dicir «subir arriba» é unha tautoloxía.
a entelequia	Cousa irreal que só existe na imaxinación.	Para el, o equilibrio entre traballo e vida era unha entelequia.
a abstracción	Operación mental que separa unha calidade do obxecto concreto; tamén, idea xeral.	A xustiza é unha abstracción* difícil de definir.*
a cosmovisión	Maneira global de entender o mundo e a vida.	Cada cultura ten a súa propia cosmovisión.
o imaxinario	Conxunto de imaxes e símbolos que comparte un grupo ou unha época.	O mar ocupa un lugar central no imaxinario* galego.*
a alteridade	Condición de ser outro, distinto dun mesmo.	A antropoloxía reflexiona sobre a alteridade* e o encontro con outras culturas.*
a subxectividade	Calidade do que depende do punto de vista persoal.	Nas críticas de cine sempre hai unha boa dose de subxectividade.
a transcendencia	Importancia ou consecuencias de algo; en filosofía, o que está alén da experiencia.	A decisión tivo unha transcendencia* enorme para o futuro da empresa.*
a inmanencia	Calidade do que está dentro dun ser e non procede de fóra.	Spinoza defende a inmanencia* do divino na natureza.*
a finitude	Calidade do que ten fin ou límite.	A enfermidade fíxoo consciente da súa propia finitude.
a caducidade	Calidade do que dura pouco ou perde validez co tempo.	Revisa a data de caducidade* do iogur antes de comelo.*
a eternidade	Tempo sen principio nin fin.	A espera no médico pareceume unha eternidade.
a infinitude	Calidade do que non ten límites.	Mirando as estrelas, sentiu a infinitude* do universo.*
o absoluto	O que existe por si mesmo e non depende de nada.	Moitos filósofos buscaron o absoluto* alén das cousas cambiantes.*
a quintaesencia	O máis puro e característico de algo.	Aquela taberna era a quintaesencia* do porto vello.*
o arquetipo	Modelo orixinal e exemplar; tamén, imaxe universal que se repite.	Ulises é o arquetipo* do viaxeiro astuto.*
o prototipo	Primeiro exemplar dun obxecto que serve de modelo para fabricar outros.	Os enxeñeiros presentaron o prototipo* do novo coche eléctrico.*
o simulacro	Imitación dunha situación real para practicar; tamén, aparencia falsa.	Fixemos un simulacro* de incendio no colexio.*
o sucedáneo	Produto que substitúe outro con propiedades parecidas pero inferiores.	Aquel café era un sucedáneo* feito con cebada torrada.*
o substituto	Persoa ou cousa que ocupa o lugar doutra.	Mentres a mestra estivo de baixa, veu un substituto.
a réplica	Copia exacta dunha obra; tamén, resposta a unha opinión.	No museo exponse unha réplica* do Pórtico da Gloria.*
o facsímile	Reprodución exacta dun libro ou dun documento antigo.	A biblioteca editou un facsímile* do cancioneiro medieval.*
o palimpsesto	Manuscrito antigo que conserva restos dun texto anterior borrado.	Neste palimpsesto, os investigadores descubriron un texto de Arquímedes.
o códice	Libro manuscrito antigo, anterior á imprenta.	O códice* Calixtino gárdase na catedral de Santiago.*
o pergamiño	Pel de animal preparada para escribir nela; tamén, documento escrito nela.	O documento medieval estaba escrito nun pergamiño* amarelado.*
o incunable	Libro impreso nos primeiros tempos da imprenta, antes de 1501.	A biblioteca universitaria garda un incunable* moi valioso.*
o exemplar	Cada unha das copias dun libro ou dunha publicación; tamén, individuo dunha especie.	Só se conservan tres exemplares* desta edición.*
esvarar	Perder o equilibrio ao fuxir o pé sobre unha superficie lisa ou mollada.	Coidado coa escaleira, que onte esvararon* alí dúas persoas.*
escorregar	Deslizarse sobre unha superficie.	Os nenos pasaron a tarde a escorregar* polo tobogán.*
abanear	Mover algo dun lado a outro.	O vento abaneaba* as copas dos piñeiros.*
abalar	Mover algo con suavidade dun lado a outro; tamén, emocionar fondamente.	A noticia abalou* a toda a vila.*
arrolar	Mover suavemente un bebé nos brazos para que durma.	A nai arrolou* o neno ata que pechou os ollos.*
acariñar	Pasar a man con tenrura sobre alguén ou algo.	Gústalle acariñar* o gato mentres le no sofá.*
agarimar	Tratar a alguén con tenrura e protección.	Os avós sempre souberon agarimar* os seus netos.*
aloumiñar	Tocar suavemente e con tenrura.	A brisa aloumiñaba* as follas do salgueiro.*
abeirar	Achegar algo ao bordo dun lugar; tamén, dar abrigo.	O patrón abeirou* a lancha ao peirao con moito coidado.*
acubillar	Dar abrigo ou refuxio a alguén.	A familia acubillou* os peregrinos durante a tormenta.*
amparar	Protexer ou axudar a quen o necesita.	A lei debe amparar* as persoas máis vulnerables.*
agachar	Esconder algo ou alguén para que non se vexa.	O neno agachou* o caderno debaixo da cama.*
acochar	Cubrir alguén con roupa para protexelo do frío; tamén, esconder.	A nai acochou* a nena coa manta antes de apagar a luz.*
aniñar	Construír un paxaro o seu refuxio para pór os ovos; tamén, instalarse nun sitio.	As andoriñas aniñan* cada primavera baixo o noso tellado.*
agromar	Botar as plantas os primeiros brotes.	En marzo comezan a agromar* as viñas.*
abrochar	Abrirse os botóns das flores; tamén, pechar unha prenda.	Coa calor, as camelias abrocharon* en poucos días.*
murchar	Perder unha planta a frescura e a forza.	Esquecín regar as flores e murcharon.
mirrar	Secar e encoller, perdendo a frescura.	Co sol de agosto, as uvas comezaron a mirrar* na cepa.*
esmorecer	Perder as forzas ou o ánimo; tamén, desmaiarse.	Coa calor do autobús, a señora estivo a piques de esmorecer.
desfalecer	Perder as forzas ou o sentido.	Despois de tres horas de camiñada sen auga, creu que ía desfalecer.
languidecer	Perder pouco a pouco a enerxía ou a vitalidade.	Sen visitantes, o pequeno museo comezou a languidecer.
finar	Morrer, chegar ao final da vida.	O vello mariñeiro finou* na súa casa, rodeado da familia.*
perecer	Morrer, especialmente de forma violenta ou nun accidente.	Moitos mariñeiros pereceron* naquel naufraxio.*
falecer	Morrer; forma respectuosa de dicilo.	A escritora faleceu* aos noventa anos.*
esvaecer	Desaparecer pouco a pouco; tamén, perder a cor ou a intensidade.	Co paso dos anos, aquela lembranza foise esvaecer.
disiparse	Desaparecer pouco a pouco, como a néboa ou unha dúbida.	Pola tarde, a néboa disipouse* e saíu o sol.*
esfumarse	Desaparecer rapidamente sen deixar rastro.	O carteirista esfumouse* entre a multitude.*
evaporarse	Pasar un líquido ao estado de gas; tamén, desaparecer de súpeto.	Coa calor, a auga do charco evaporouse* en poucas horas.*
apagarse	Deixar de arder ou de funcionar; tamén, perder a forza.	A fogueira apagouse* de madrugada.*
escintilar	Despedir pequenos raios de luz que aparecen e desaparecen.	As estrelas escintilaban* no ceo limpo de xaneiro.*
refulxir	Despedir unha luz intensa.	A armadura do cabaleiro refulxía* ao sol.*
resplandecer	Emitir luz intensa; tamén, mostrar alegría no rostro.	A súa cara resplandecía* de felicidade o día da voda.*
relucir	Brillar con luz reflectida.	Despois de fregalo, o chan da cociña relucía.
brillar	Emitir ou reflectir luz; tamén, destacar.	Os ollos do neno brillaron* ao ver os agasallos.*
cintilar	Brillar con luz trémula.	As luces do porto cintilaban* ao lonxe.*
lostregar	Producirse descargas eléctricas luminosas no ceo durante unha tempestade.	Toda a noite estivo a lostregar* sobre a serra.*
tronar	Producirse o ruído forte que segue ao raio.	Cando comezou a tronar, o can meteuse debaixo da cama.
orballar	Caer unha choiva moi miúda e suave.	Pola mañá orballou* un pouco, pero logo saíu o sol.*
chuviscar	Caer unha choiva lixeira.	Non leves paraugas, que só chuvisca.
poallar	Caer unha choiva moi fina, coma po.	Saímos á rúa aínda que estaba a poallar.
xear	Facer tanto frío que a auga se solidifica.	Esta noite xeou* e o coche amenceu branco.*
ventar	Moverse o aire con forza na atmosfera.	Onte ventou* tanto que caeu unha árbore na estrada.*
nubrar	Cubrirse o ceo de formacións grises que tapan o sol.	Á tarde nubrou* e tivemos que deixar a praia.*
escurecer	Diminuír a luz ou chegar a noite; tamén, quitarlle claridade a algo.	En decembro escurece* antes das seis.*
alborecer	Comezar a aparecer a primeira luz do día.	Saímos de casa cando comezaba a alborecer.
amencer	Comezar o día; tamén, espertar nun lugar ou estado.	No verán amence* moi cedo.*
anoitecer	Chegar o final do día, cando se perde a luz do sol.	Volvede á casa antes de anoitecer.
clarexar	Comezar a haber luz; tamén, aclarar o ceo.	Cando empezou a clarexar, os paxaros puxéronse a cantar.
entenebrecer	Cubrir de sombras; tamén, entristecer.	As nubes negras entenebreceron* o val en poucos minutos.*
ensombrecer	Quitar luz a algo; tamén, facer que algo sexa máis triste ou preocupante.	A noticia do accidente ensombreceu* a festa.*
obnubilar	Nublar a vista ou a capacidade de pensar con claridade.	O desexo de gañar obnubilou* o seu xuízo.*
ofuscar	Impedir ver ou pensar con claridade.	Non deixes que o enfado che ofusque* a razón.*
cegar	Deixar sen vista, temporal ou permanentemente; tamén, impedir razoar.	As luces do coche cegáronme* por un instante.*
pasmar	Causar unha gran admiración ou sorpresa.	A destreza da nena co violín pasmou* o público.*
embobar	Deixar alguén abraiado, coma sen reacción.	Os debuxos animados embobaban* os nenos durante horas.*
enfeitizar	Dominar alguén con maxia; tamén, atraelo de forma irresistible.	A súa voz enfeitizou* a todo o auditorio.*
embruxar	Exercer un poder máxico sobre alguén ou algo.	Na lenda, a raíña embruxou* o príncipe e converteuno en sapo.*
conxurar	Invocar forzas sobrenaturais; tamén, evitar un perigo.	Os bombeiros traballaron toda a noite para conxurar* o perigo de inundación.*
esconxurar	Afastar un mal ou un perigo, a miúdo con fórmulas máxicas.	Na noite de San Xoán saltamos as cacharelas para esconxurar* os malos espíritos.*
exorcizar	Expulsar un espírito maligno; tamén, librarse dun medo ou dunha lembranza.	Escribir a novela axudoulle a exorcizar* os medos da infancia.*
invocar	Chamar ou pedir a axuda de alguén; tamén, alegar unha lei ou unha razón.	O avogado invocou* o dereito a non declarar.*
reverenciar	Mostrar un respecto profundo cara a alguén ou algo.	Moitos pobos antigos reverenciaban* o sol.*
venerar	Sentir e mostrar un gran respecto e devoción.	Na aldea veneran* a memoria do mestre que fundou a escola.*
idolatrar	Admirar ou querer a alguén de maneira excesiva.	Os adolescentes idolatraban* aquel cantante.*
adorar	Querer ou gustar moitísimo; tamén, render culto.	A miña irmá adora* o chocolate negro.*
profanar	Tratar sen respecto algo sagrado ou digno de veneración.	Uns vándalos profanaron* as tumbas do vello cemiterio.*
blasfemar	Dicir palabras ofensivas contra o sagrado; tamén, xurar con enfado.	Cando se mancou co martelo, o carpinteiro comezou a blasfemar.
renegar	Rexeitar as propias orixes, crenzas ou ideas; tamén, protestar.	Nunca quixo renegar* da súa aldea natal.*
abxurar	Renunciar solemnemente a unha crenza ou a unha idea.	Galileo foi obrigado a abxurar* das súas teorías.*
apostatar	Abandonar publicamente unha relixión ou unha doutrina.	O personaxe da novela decide apostatar* das súas antigas ideas.*
expiar	Pagar unha culpa sufrindo un castigo.	Pasou anos tentando expiar* o seu erro.*
redimir	Librar dunha culpa, dunha obriga ou dunha situación penosa.	Con aquel gol, o dianteiro redimiuse* dos fallos anteriores.*
apiadarse	Sentir pena ou compaixón por alguén.	O dono da tenda apiadouse* do neno e regaloulle o xoguete.*
compadecerse	Sentir pena e desexo de axudar ante o mal alleo.	É fácil compadecerse* de quen sofre, pero máis difícil axudalo.*
condoerse	Sentir dor ou pena polo sufrimento doutra persoa.	Toda a vila condoeuse* da desgraza da familia.*
doerse	Queixarse dunha dor; tamén, sentir pena ou lamentar algo.	O vello dóese* da perna cada vez que cambia o tempo.*
laiarse	Queixarse con mágoa ou en voz alta.	Pasaba o día a laiarse* da súa mala sorte.*
saloucar	Chorar con suspiros entrecortados e sacudidas do peito.	A nena saloucaba* abrazada ao seu oso de peluche.*
xemer	Emitir sons de queixa por dor ou pena.	O can xemía* detrás da porta.*
prantear	Chorar con laios; lamentar en voz alta unha perda.	Na traxedia grega, o coro prantea* a morte do heroe.*
choromicar	Chorar baixiño e de maneira intermitente.	O cachorro choromicou* toda a noite porque botaba de menos a nai.*
salaiar	Queixarse dando suspiros de pena ou de cansazo.	Sentou no banco e salaiou* de cansazo.*
bradar	Dar berros fortes, especialmente para chamar ou reclamar algo.	Desde a outra beira, o pastor bradou* o nome do can.*
ouvear	Emitir o lobo ou o can un son longo e agudo.	Os lobos ouveaban* á lúa chea.*
ruxir	Emitir un son forte e profundo, como o león ou o mar.	O león ruxiu* desde o fondo da xaula.*
bramar	Emitir berros fortes e roucos; tamén, facer ruído o mar ou o vento.	O mar bramaba* contra os cantís durante o temporal.*
rosmar	Falar entre dentes mostrando enfado.	Marchou rosmando* porque non o deixaron saír.*
rexoubar	Falar da vida dos demais.	Ás veciñas encantáballes rexoubar* na porta da panadaría.*
murmurar	Falar en voz baixa; tamén, criticar a alguén ás súas costas.	Os alumnos murmuraban* mentres o profesor escribía no encerado.*
bisbar	Falar moi baixo, case ao oído.	Achegouse a min e bisbou* algo que non entendín.*
susurrar	Falar en voz moi baixa; tamén, facer un ruído suave o vento ou a auga.	O vento susurraba* entre os piñeiros.*
balbucir	Falar con dificultade e de forma vacilante.	O bebé xa comeza a balbucir* as primeiras palabras.*
tatexar	Falar interrompéndose ou repetindo sílabas sen querer.	Cando está nervioso, tatexa* un pouco.*
gaguexar	Falar repetindo sons de forma involuntaria por un trastorno da fala.	De pequeno gaguexaba, pero superouno coa axuda dunha logopeda.
farfallar	Falar rápido e confusamente, de modo que non se entende.	Cos nervios, o rapaz farfallou* unhas desculpas incomprensibles.*
parolar	Conversar de forma distendida.	Pasamos a tarde a parolar* no banco da praza.*
latricar	Falar moito e sen substancia.	Pasou a viaxe enteira a latricar* sen parar.*
leriar	Conversar de forma animada sobre cousas sen importancia.	Despois da cea quedamos leriando* ata moi tarde.*
cismar	Pensar insistentemente en algo que preocupa.	Non deixa de cismar* no que lle dixeron.*
matinar	Pensar con detemento sobre algo.	Estiven a matinar* toda a noite sobre a túa proposta.*
cavilar	Pensar moito e con preocupación nunha cousa.	Leva días cavilando* como resolver o problema.*
remoer	Darlle voltas a unha preocupación ou a un recordo desagradable.	Deixa de remoer* aquela discusión, que xa pasou.*
meditar	Pensar con atención e profundidade; tamén, practicar a concentración mental.	Cada mañá dedica vinte minutos a meditar* en silencio.*
divagar	Afastarse do tema principal ao falar ou ao escribir.	O conferenciante comezou a divagar* e perdeu o público.*
devanear	Pensar ou falar sen orde nin fundamento; tamén, soñar esperto.	Coa febre, o enfermo devaneou* toda a noite.*
ensumirse	Concentrarse tanto nos propios pensamentos que se esquece o que hai arredor.	Cando le, ensúmese* tanto que non oe o teléfono.*
abstraerse	Separarse mentalmente do que o rodea para concentrarse nunha idea.	Con música nos auriculares, consegue abstraerse* do barullo da oficina.*
teimar	Insistir con obstinación nunha idea ou nunha petición.	O neno teimou* en que quería un can ata que llo compraron.*
obstinarse	Manterse firme nunha idea ou nunha actitude sen escoitar razóns.	Aínda que chovía moito, obstinouse* en saír a correr.*
aferrarse	Agarrarse con forza a algo; tamén, non querer renunciar a unha idea.	Durante a enfermidade, aferrouse* á esperanza de curarse.*
agarrarse	Collerse con forza a algo para non caer.	No autobús hai que agarrarse* ben á barra.*
desistir	Abandonar un propósito ou unha tentativa.	Despois de tres intentos, decidiu desistir* e volver á casa.*
cexar	Retroceder; tamén, abandonar un propósito ou unha opinión.	Malia as críticas, non cexou* no seu empeño.*
recuar	Andar cara atrás; tamén, retirarse dunha decisión.	O cabalo recuou* espantado ao ver a serpe.*
recular	Andar cara atrás; tamén, ceder nunha postura.	O condutor tivo que recular* ata o cruce porque a rúa estaba cortada.*
arrepiarse	Poñérselle a alguén a pel de galiña polo frío, polo medo ou pola emoción.	Cada vez que escoito esa canción arrepíome* enteira.*
estremecerse	Tremer de súpeto por medo, frío ou emoción.	Ao oír o trono, o neno estremeceuse.
tremer	Moverse o corpo con pequenos movementos rápidos e involuntarios.	Saíu da auga a tremer* de frío.*
tremelear	Moverse lixeiramente e sen parar; tamén, oscilar unha luz.	A luz da candea tremeleaba* coa corrente de aire.*
horrorizarse	Sentir un espanto moi intenso ante algo terrible.	Os turistas horrorizáronse* ao ver o lixo na praia.*
escandalizarse	Sentirse ofendido ou indignado ante algo que se considera inmoral ou inadecuado.	Algúns espectadores escandalizáronse* coa linguaxe da obra.*
indignarse	Sentir un enfado intenso ante unha inxustiza.	Os veciños indignáronse* cando pecharon o centro de saúde.*
encolerizarse	Sentir de súpeto unha rabia moi violenta.	O xefe encolerizouse* ao saber do erro.*
enfurecerse	Enfadarse moitísimo e perder o control; tamén, axitarse o mar ou o vento.	O mar enfureceuse* de súpeto e as ondas varreron o paseo.*
alporizarse	Enfadarse moito e perder a calma.	Non te alporices* por unha cousa tan pequena.*
anoxarse	Enfadarse ou molestarse por algo.	O meu irmán anóxase* se lle collo a bicicleta sen pedirlla.*
amoucarse	Quedar calado e retraído por timidez ou por enfado.	Cando lle rifaron, o neno amoucouse* e non dixo nada en toda a tarde.*
enfurruñarse	Amosar enfado poñendo cara de mal humor.	A nena enfurruñouse* porque non a deixaron ver a televisión.*
aborrecer	Sentir rexeitamento ou noxo por algo ou alguén.	Desde pequeno aborrece* as espinacas.*
abominar	Condenar con forza algo que se considera malo.	O autor abomina* da violencia en todos os seus libros.*
execrar	Condenar e rexeitar con indignación.	Toda a vila execrou* aquel ataque contra o patrimonio.*
desdeñar	Tratar con desprezo ou indiferenza.	Non debes desdeñar* a opinión dos máis novos.*
vilipendiar	Desprezar e insultar a alguén publicamente.	Nas redes sociais vilipendiaron* o árbitro despois do partido.*
difamar	Danar a reputación de alguén dicindo cousas falsas sobre el.	A actriz denunciou a revista por difamar.
calumniar	Acusar a alguén falsamente dun delito ou dunha mala acción.	Foi condenado por calumniar* o seu antigo socio.*
inxuriar	Ofender gravemente a alguén con palabras ou feitos.	O xogador foi sancionado por inxuriar* o árbitro.*
aldraxar	Ofender ou maltratar a alguén coa palabra; tamén, estragar algo.	Non permitirei que ninguén aldraxe* o traballo do meu equipo.*
agraviar	Ofender a alguén, facéndolle dano na súa dignidade.	Coas súas palabras agraviou* sen querer a súa mellor amiga.*
humillar	Ferir a dignidade de alguén, facéndoo sentir inferior.	Un bo mestre nunca debe humillar* os seus alumnos.*
rebaixar	Reducir o prezo ou a altura de algo; tamén, humillar.	Na tenda rebaixaron* todos os abrigos á metade de prezo.*
envilecer	Facer que alguén ou algo perda a dignidade e se volva desprezable.	A ambición envilece* o protagonista capítulo a capítulo.*
aviltar	Rebaixar ou desprezar algo ou alguén; tamén, baixar o seu valor.	Esas condicións aviltan* o traballo dos artistas.*
enaltecer	Louvar ou dar máis valor e dignidade a alguén ou a algo.	O discurso enalteceu* o labor dos voluntarios.*
exaltar	Louvar con entusiasmo; tamén, excitar os ánimos.	O poema exalta* a beleza da paisaxe galega.*
glorificar	Dar honra e fama extraordinarias a alguén ou a algo.	Algunhas películas glorifican* a guerra en vez de mostrar o seu horror.*
sublimar	Engrandecer ou transformar algo nunha forma máis elevada; en química, pasar de sólido a gas.	O artista soubo sublimar* a súa dor nunha obra fermosa.*
magnificar	Exaxerar a importancia de algo; tamén, engrandecer.	Os xornais magnificaron* un incidente sen importancia.*
idealizar	Imaxinar algo ou alguén máis perfecto do que é en realidade.	Cando estamos lonxe, adoitamos idealizar* a nosa terra.*
mitificar	Converter algo ou alguén nunha lenda, admirándoo en exceso.	Os fans mitificaron* o cantante despois da súa morte.*
desmitificar	Mostrar algo ou alguén tal como é, quitándolle a aura de perfección.	O documental desmitifica* a vida dos grandes exploradores.*
desacralizar	Quitarlle o carácter sagrado ou intocable a algo.	O humor axuda a desacralizar* temas que antes eran tabú.*
sacralizar	Darlle carácter sagrado ou intocable a algo.	Non convén sacralizar* as tradicións ata o punto de non poder cambialas.*
consagrar	Dedicar algo a un fin ou a unha divindade; tamén, dar fama definitiva.	Aquela novela consagrouna* como unha das grandes autoras do país.*
santificar	Facer sagrado ou tratar algo con especial respecto relixioso.	Moitas culturas santifican* un día da semana dedicado ao descanso.*
bendicir	Invocar a protección divina sobre alguén ou algo; tamén, alegrarse moito de algo.	Aínda hoxe bendigo* o día en que me mudei ao campo.*
maldicir	Desexar un mal a alguén; tamén, renegar de algo con enfado.	O mariñeiro maldicía* o temporal que lle rompera as redes.*
anatematizar	Condenar con dureza unha persoa ou unha idea; tamén, expulsar dunha igrexa.	Os críticos anatematizaron* a película antes mesmo de vela.*
excomungar	Expulsar a alguén da comunidade dunha igrexa.	Na Idade Media, o papa podía excomungar* mesmo a un rei.*
desterrar	Expulsar alguén do seu país como castigo; tamén, eliminar algo por completo.	Debemos desterrar* os prexuízos sobre as persoas maiores.*
exiliar	Obrigar alguén a vivir fóra do seu país.	A guerra exiliou* a moitos intelectuais galegos a América.*
proscribir	Prohibir un uso ou un costume; tamén, expulsar alguén do seu país.	A nova normativa proscribe* os plásticos dun só uso.*
deportar	Expulsar alguén dun país e levalo a outro por orde da autoridade.	As autoridades deportaron* o turista ao seu país por entrar sen visado.*
expulsar	Facer saír a alguén ou algo dun lugar.	O árbitro expulsou* o defensa por unha entrada violenta.*
desaloxar	Facer saír a xente dun lugar, xeralmente por seguridade.	Por mor do incendio, tiveron que desaloxar* o hospital.*
despoxar	Quitarlle a alguén o que ten, xeralmente con violencia.	O outono despoxa* as árbores das súas follas.*
espoliar	Apoderarse de bens alleos de forma inxusta, especialmente do patrimonio.	Durante séculos, espoliaron* moitos castros na procura de tesouros.*
saquear	Roubar todo o que hai nun lugar, aproveitando a desorde ou a guerra.	Os viquingos saquearon* varias vilas da costa galega.*
usurpar	Apoderarse dun dereito, dun cargo ou dun ben que pertence a outro.	O tío usurpou* o trono que lle correspondía ao sobriño.*
apropiarse	Facerse dono de algo que é alleo.	O socio apropiouse* das ideas do seu compañeiro.*
arrebatar	Quitar algo con violencia e rapidez; tamén, cativar.	Un golpe de vento arrebatoulle* o chapeu.*
rapinar	Roubar con habilidade cousas pequenas.	As gaivotas rapinan* as patacas fritas dos turistas.*
malversar	Usar indebidamente o diñeiro que se administra por conta doutros.	O tesoureiro do club foi acusado de malversar* as cotas dos socios.*
prevaricar	Tomar un funcionario ou un xuíz unha decisión inxusta sabendo que o é.	O tribunal xulgou o alcalde por prevaricar* na concesión dunha licenza.*
branquear	Dar cor clara a algo; tamén, ocultar a procedencia ilegal do diñeiro.	A policía descubriu unha rede que branqueaba* diñeiro a través de restaurantes.*
conspirar	Unirse en segredo contra alguén ou para un fin.	Os personaxes da serie conspiran* para derrocar a raíña.*
maquinar	Preparar algo en segredo e con astucia.	Aqueles dous están a maquinar* algunha broma para o aniversario.*
urdir	Preparar algo en segredo; tamén, preparar os fíos para tecer.	O detective descubriu o plan que urdiu* o mordomo.*
tramar	Preparar con astucia un plan, xeralmente prexudicial.	Polo sorriso dos nenos, sabía que estaban a tramar* algo.*
intrigar	Actuar con astucia e en segredo para conseguir algo; tamén, despertar curiosidade.	Aquel paquete sen remitente intrigou* a toda a familia.*
confabularse	Poñerse de acordo varias persoas en segredo, xeralmente contra alguén.	Os irmáns confabuláronse* para organizarlle unha festa sorpresa á nai.*
conchabarse	Poñerse de acordo dúas ou máis persoas para un fin pouco claro.	Os dous rivais conchabáronse* para impedir a vitoria do favorito.*
aliarse	Unirse a outro para defender intereses comúns.	As dúas cooperativas aliáronse* para vender o viño no estranxeiro.*
coligarse	Unirse varias partes para actuar xuntas cun fin común.	Os pequenos produtores coligáronse* para negociar mellores prezos.*
promulgar	Publicar oficialmente unha lei para que entre en vigor.	A lei foi promulgada* o mes pasado e entrará en vigor en xaneiro.*
decretar	Ordenar algo a autoridade por medio dunha disposición oficial.	A Xunta decretou* a alerta por risco de incendios.*
dispoñer	Colocar en orde; tamén, ordenar ou ter algo á man.	O hotel dispón* de aparcamento gratuíto para os clientes.*
estipular	Establecer unha condición nun acordo ou nun contrato.	O contrato estipula* que o pagamento se fará en tres prazos.*
preceptuar	Establecer algo como norma obrigatoria.	O regulamento preceptúa* que os socios paguen a cota en xaneiro.*
prescribir	Receitar un medicamento; tamén, perder validez co tempo.	A médica prescribiu* un xarope para a tose.*
ditar	Ler en voz alta para que outro escriba; tamén, establecer normas.	A mestra ditou* o texto moi amodo.*
impoñer	Obrigar a aceptar algo; tamén, causar respecto.	O árbitro impuxo* a súa autoridade desde o primeiro minuto.*
eximir	Liberar alguén dunha obriga ou dunha carga.	O certificado médico eximiuno* de facer educación física.*
dispensar	Liberar dunha obriga; tamén, repartir ou desculpar.	A farmacia de garda dispensa* medicamentos toda a noite.*
exonerar	Liberar alguén dunha responsabilidade ou dunha culpa.	O xuíz exonerou* o condutor de toda culpa no accidente.*
inefable	Que non se pode explicar con palabras pola súa intensidade.	Sentiu unha alegría inefable* ao ver nacer a súa filla.*
indicible	Tan intenso ou estraño que non se pode expresar con palabras.	A protagonista vive un medo indicible* na casa abandonada.*
inenarrable	Imposible de contar, normalmente por esaxerado ou caótico.	A viaxe de volta foi unha aventura inenarrable.
indescritible	Que supera calquera explicación ou retrato posible.	Desde o cumio, a paisaxe era dunha beleza indescritible.
insondable	Tan profundo que non se pode coñecer ou medir.	O océano garda segredos insondables.
inescrutable	Que non se pode descifrar nin comprender.	O xogador de póquer mantiña un rostro inescrutable.
impenetrable	Que non se pode atravesar nin comprender.	A selva era tan impenetrable* que avanzaban a golpe de machete.*
inexpugnable	Que non se pode conquistar pola forza.	A fortaleza era inexpugnable* grazas ás súas murallas.*
inaccesible	Que non se pode alcanzar ou ao que é moi difícil chegar.	A aldea queda inaccesible* cando neva.*
inalcanzable	Que non se pode conseguir.	Para el, o título de campión parecía unha meta inalcanzable.
inabarcable	Tan grande ou amplo que non se pode comprender ou dominar enteiro.	A obra de Picasso é case inabarcable* nunha soa visita.*
inesgotable	Que non se acaba nunca.	A miña avoa ten unha paciencia inesgotable.
inextinguible	Que non se pode apagar ou acabar.	Sentía unha sede inextinguible* de coñecemento.*
imperecedoiro	Que non morre nin desaparece co tempo.	Rosalía de Castro deixou unha obra imperecedoira.
inmarcescible	Que non murcha; que non perde a frescura nin a beleza.	O poeta cantou a inmarcescible* beleza da súa terra.*
sempiterno	Que dura eternamente ou que parece non ter fin.	Co seu sempiterno* sorriso, recibía todos os clientes.*
perpetuo	Que dura para sempre ou toda a vida.	As montañas máis altas teñen neves perpetuas.
evanescente	Que se esvaece ou desaparece facilmente.	Ao amencer, unha néboa evanescente* cubría o val.*
etéreo	Moi lixeiro e delicado, case inmaterial.	A bailarina movíase cunha graza etérea.
vaporoso	Moi lixeiro e fino, case transparente.	Levaba un vestido vaporoso* de seda azul.*
diáfano	Claro e transparente, que deixa pasar a luz.	A auga do río era diáfana* e víanse as pedras do fondo.*
translúcido	Que deixa pasar a luz pero non permite ver con claridade a través.	Puxeron unhas cortinas translúcidas* no salón.*
lóbrego	Escuro, triste e pouco acolledor.	O soto era un lugar lóbrego* e húmido.*
sombrío	Con pouca luz; tamén, triste ou pesimista.	Tras a reunión, o director tiña o rostro sombrío.
tétrico	Que produce tristeza e medo, relacionado coa morte.	A casa abandonada tiña un aspecto tétrico.
lúgubre	Moi triste e escuro, que fai pensar na morte.	Unha música lúgubre* acompañaba a escena final.*
fúnebre	Relacionado cos mortos e cos enterros; tamén, moi triste.	O cortexo fúnebre* percorreu a rúa principal.*
sinistro	Que ameaza dano ou desgraza; malintencionado.	O vilán da película tiña un sorriso sinistro.
macabro	Relacionado coa morte nos seus aspectos máis desagradables.	No Samaín contamos historias macabras* arredor das cabazas.*
tenebroso	Moi escuro; tamén, perverso ou misterioso.	Atravesaron un bosque tenebroso* sen ningunha lanterna.*
ermo	Deserto, sen habitantes nin cultivos.	Despois do incendio, o monte quedou ermo.
inhóspito	Pouco acolledor, difícil para vivir.	A illa era un lugar inhóspito, sen auga nin árbores.
agreste	Áspero e sen cultivar, de natureza salvaxe.	A Costa da Morte ten unha paisaxe agreste* e fermosa.*
abrupto	De pendente moi forte; tamén, brusco e repentino.	O final abrupto* da película deixounos desconcertados.*
escarpado	Moi inclinado e difícil de subir.	Subimos por unha ladeira escarpada* chea de pedras.*
fragoso	Cheo de maleza e de pedras, difícil de atravesar.	O carreiro era tan fragoso* que tardamos dúas horas en subir.*
frondoso	Con moitas follas e pólas.	Descansamos á sombra dun carballo frondoso.
mesto	Espeso, cos elementos moi xuntos.	Entramos nun piñeiral tan mesto* que case non pasaba a luz.*
bravo	Salvaxe, non domesticado; tamén, axitado ou moi enfadado.	O mar estaba bravo* e os barcos non saíron a pescar.*
indómito	Imposible de controlar ou de someter.	Os poetas cantaron o espírito indómito* dos mariñeiros.*
montaraz	Criado lonxe das vilas, entre bosques e serras; tamén, pouco sociable.	O gato montaraz* non se deixaba tocar por ninguén.*
silvestre	Que nace e medra sen ser cultivado.	Fixemos un ramo con flores silvestres.
bucólico	Relacionado coa vida tranquila do campo e dos pastores.	Pintou unha escena bucólica* con ovellas e un regato.*
idílico	Moi agradable, tranquilo e fermoso.	Pasaron as vacacións nunha aldea idílica* á beira do río.*
pastoril	Propio de quen coida ovellas e cabras no monte.	A novela pastoril* idealiza a vida no rural.*
campestre	Propio dos prados e da vida rural.	Organizaron unha comida campestre* á sombra dos castiñeiros.*
rústico	Propio da xente do campo; sinxelo e pouco refinado.	Os mobles da casa eran rústicos* e de madeira maciza.*
enxebre	Puro, auténtico e característico de Galicia.	Comemos nunha taberna enxebre* do casco vello.*
castizo	Puro e típico dun lugar ou dunha lingua.	Fala un galego castizo, cheo de expresións da aldea.
autóctono	Orixinario do lugar onde está ou vive.	O carballo é unha árbore autóctona* de Galicia.*
vernáculo	Propio dun lugar ou dun país, especialmente a lingua.	Na Idade Media o latín convivía coas linguas vernáculas.
ancestral	Moi antigo, herdado dos antepasados.	Aínda conservan unha tradición ancestral* de pesca.*
atávico	Herdado de antepasados moi remotos, que persiste por costume ou instinto.	O medo atávico* á escuridade acompáñanos desde a prehistoria.*
inmemorial	Tan antigo que non se lembra cando comezou.	A festa celébrase desde tempos inmemoriais.
primixenio	Do principio ou da orixe de algo; o máis antigo.	O texto primixenio* perdeuse e só quedan copias.*
prístino	Que conserva a súa pureza orixinal, sen alterar.	Este val consérvase nun estado case prístino.
inmaculado	Sen ningunha mancha; perfectamente limpo.	Levaba unha camisa branca inmaculada.
impoluto	Totalmente limpo, sen mancha.	Deixou a cociña impoluta* despois da cea.*
puro	Sen mestura; tamén, limpo ou inocente.	Na montaña respírase un aire puro.
casto	Que actúa con pureza e honestidade; tamén, sobrio e sen adornos.	Os versos desta poeta son de estilo casto* e sinxelo.*
virxinal	Puro e intacto, que ninguén tocou nin alterou.	Pisamos a neve virxinal* que cubría o prado.*
pueril	Propio dun neno; inmaduro.	Aquela discusión sobre quen sentaba diante era pueril.
senil	Propio da vellez, especialmente cando hai deterioración mental.	Aínda que ten noventa anos, non mostra ningún signo de demencia senil.
decrépito	Moi vello e deteriorado.	Vivían nunha casa decrépita* que ameazaba ruína.*
achacoso	Que padece moitas pequenas doenzas, normalmente pola idade.	O avó estaba achacoso, pero seguía indo á horta.
maltreito	Moi estragado ou en mal estado.	Despois do temporal, o barco volveu maltreito* ao porto.*
esmorecido	Sen forzas nin ánimo, a piques de desmaiarse.	Chegou esmorecido* despois de vinte quilómetros baixo o sol.*
lánguido	Débil e sen enerxía; tamén, suave e melancólico.	Tocaba unha melodía lánguida* ao piano.*
macilento	Pálido, delgado e con mal aspecto.	Despois da gripe, tiña o rostro macilento.
demacrado	Moi delgado e con aspecto enfermo.	Volveu da expedición demacrado* e con barba.*
cadavérico	Moi pálido ou delgado, coma un morto.	Coa luz verde do fluorescente, todos tiñamos un aspecto cadavérico.
esquelético	Tan delgado que se lle marcan todas as costelas.	O can abandonado estaba esquelético* cando o recolleron.*
enxoito	Seco, sen humidade; tamén, moi delgado.	Despois da choiva, a roupa aínda non está enxoita.
mirrado	Seco e encollido; tamén, moi delgado.	Coa seca, as mazás quedaron mirradas* na árbore.*
murcho	Que perdeu a frescura e a forza.	As rosas do xarrón xa están murchas.
rexo	Forte, duro e resistente.	Fixeron a porta cunha madeira rexa* de castiñeiro.*
robusto	Forte, de corpo sólido e resistente.	Plantaron un carballo novo, pero robusto.
vigoroso	Con moita forza e enerxía.	Deume un aperto de mans vigoroso.
fornido	De corpo forte e musculoso.	O ferreiro era un home fornido* de brazos enormes.*
corpulento	De gran tamaño e moito volume físico.	O porteiro do local era un home corpulento* e serio.*
esvelto	Alto e delgado, con figura elegante.	A torre esvelta* da igrexa víase desde todo o val.*
grácil	Delgado, lixeiro e elegante.	A garza avanzaba grácil* pola marisma.*
airoso	Que se move con elegancia; tamén, que sae ben dunha situación difícil.	O rapaz saíu airoso* da entrevista de traballo.*
garboso	Que se move con elegancia, gallardía e desenvoltura.	A parella bailaba unha muiñeira moi garbosa.
sedutor	Que atrae ou convence con facilidade.	Fíxolle unha proposta moi sedutora.
cativador	Que atrae e gaña a admiración.	A actriz tiña unha voz cativadora.
encantador	Moi agradable e simpático.	O veciño novo é un rapaz encantador.
embriagador	Que produce un pracer intenso que fai perder o control.	No xardín había un cheiro embriagador* a xasmín.*
arrebatador	Que produce unha atracción ou unha emoción irresistible.	A cantante tiña unha presenza arrebatadora* sobre o escenario.*
deslumbrante	Que impresiona pola súa luz ou pola súa beleza.	A noiva estaba deslumbrante* co vestido da súa avoa.*
fulgurante	Que brilla intensamente; tamén, moi rápido.	A súa carreira foi fulgurante: en dous anos chegou á selección.
refulxente	Que despide unha luz intensa.	O sol refulxente* do mediodía cegábanos.*
resplandecente	Que emite moita luz; tamén, radiante de alegría.	Chegou resplandecente* coa noticia do seu ascenso.*
rutilante	Que brilla moito, con luz viva.	Nas noites de agosto o ceo enchíase de estrelas rutilantes.
cegador	Tan intenso que impide ver.	Unha luz cegadora* entrou de súpeto pola fiestra.*
estrondoso	Que fai moito ruído; tamén, moi espectacular.	A obra rematou cun aplauso estrondoso.
ensordecedor	Tan forte que impide oír.	O ruído das obras era ensordecedor.
abafante	Que dificulta a respiración pola calor; tamén, opresivo.	Na cociña facía unha calor abafante.
sufocante	Que corta a respiración; moi caloroso.	O ambiente da sala de espera era sufocante.
asfixiante	Que impide respirar ben; tamén, moi opresivo.	Tiña un horario de traballo asfixiante.
opresivo	Que produce unha sensación de peso, angustia ou falta de liberdade.	O silencio opresivo* da sala púxonos nerviosos.*
angustioso	Que produce unha ansiedade intensa e inquietude.	A espera dos resultados foi angustiosa.
desacougante	Que produce inquietude ou intranquilidade.	Ao lonxe oíase un ruído desacougante.
sobrecolledor	Que impresiona e produce un sentimento de respecto ou de medo.	A treboada no alto da serra foi un espectáculo sobrecolledor.
estarrecedor	Que deixa alguén paralizado de espanto.	As imaxes do incendio eran estarrecedoras.
espantoso	Que causa moito medo; tamén, moi feo ou moi malo.	Fixo un tempo espantoso* durante toda a semana.*
pavoroso	Que produce un terror moi grande.	O incendio foi pavoroso: ardeu o monte enteiro.
horripilante	Que causa horror ou noxo.	Vimos unha película de terror horripilante.
arrepiante	Que pon a pel de galiña, por medo ou por emoción.	O tenor cantou cunha forza arrepiante.
aterrador	Que causa un medo moi intenso.	No medio da noite oímos un berro aterrador.
terrorífico	Que provoca un medo extremo; tamén, moi malo.	Construíron unha casa terrorífica* para a festa do Samaín.*
atroz	Moi cruel; tamén, enorme ou insoportable.	Tiña unha dor de moas atroz.
despiadado	Que non sente compaixón nin pena ante o sufrimento alleo.	O vilán do conto era un home despiadado.
desalmado	Cruel e sen escrúpulos nin sentimentos.	Algún desalmado* abandonou os cachorros na estrada.*
implacable	Que non se pode calmar nin suavizar; moi duro.	O sol de agosto era implacable.
inexorable	Que non se pode evitar nin deter.	O paso inexorable* do tempo non perdoa a ninguén.*
inflexible	Que non cede nin cambia de opinión.	O árbitro mostrouse inflexible* co regulamento.*
intransixente	Que non admite opinións distintas da súa.	É intransixente* coa puntualidade dos seus empregados.*
irreductible	Que non se pode reducir nin vencer.	A aldea irreductible* de Astérix resistía aos romanos.*
contumaz	Que persiste nun erro ou nunha mala conduta.	É un fumador contumaz* que non quere deixalo.*
recalcitrante	Que se resiste obstinadamente a cambiar.	Mesmo os máis recalcitrantes* acabaron aceptando o novo horario.*
pertinaz	Persistente, que dura moito; tamén, teimudo.	Unha seca pertinaz* arruinou as colleitas.*
obstinado	Que mantén as súas ideas sen ceder.	Era tan obstinado* que nunca recoñecía un erro.*
porfiado	Que insiste moito; teimudo.	A nena, porfiada, seguiu pedindo un xeado.
díscolo	Que non obedece; rebelde.	O alumno máis díscolo* da clase acabou sendo mestre.*
insubmiso	Que se nega a obedecer a autoridade ou as normas.	Tiña un carácter insubmiso* desde pequeno.*
levantisco	Que se rebela con facilidade; inquieto e turbulento.	O cabalo era levantisco* e non se deixaba montar.*
revoltoso	Que fai trasnadas ou causa alboroto.	Os nenos máis revoltosos* sentaban na primeira fila.*
turbulento	Axitado e desordenado; tamén, confuso.	Viviron unha época turbulenta* de cambios.*
tumultuoso	Moi axitado, con moita xente e desorde.	A reunión de veciños foi tumultuosa.
convulso	Moi axitado, con sacudidas ou desorde.	O país viviu un período convulso* despois da revolución.*
axitado	Moi movido; tamén, nervioso.	O mar estaba axitado* e suspenderon a travesía.*
frenético	Moi rápido e intenso, sen control.	O ritmo de traballo antes do Nadal é frenético.
febril	Con temperatura corporal alta; tamén, moi intenso e apaixonado.	Antes da estrea houbo unha actividade febril* no teatro.*
delirante	Absurdo e sen sentido; tamén, propio de quen perde a razón.	A película ten un argumento delirante, pero moi divertido.
extravagante	Moi raro e fóra do común.	Levaba un chapeu extravagante* cheo de plumas.*
estrafalario	Raro e ridículo no vestir ou no comportamento.	O cómico saíu ao escenario cun traxe estrafalario.
excéntrico	Raro e diferente no comportamento.	O vello inventor era un home excéntrico, pero xenial.
estrambótico	Moi estraño e sen orde.	Contounos unha historia estrambótica* sobre extraterrestres no Courel.*
histriónico	Exaxerado e teatral ao expresarse.	Os seus xestos histriónicos* facían rir a todos.*
grandilocuente	Que fala ou escribe dun xeito excesivamente solemne.	O discurso foi tan grandilocuente* que ninguén o entendeu.*
pomposo	Excesivamente solemne ou ostentoso.	Puxéronlle ao barco un nome pomposo.
ampuloso	Exaxerado e cheo de adornos inútiles na linguaxe.	O seu estilo ampuloso* cansa o lector.*
altisonante	Que soa moi solemne ou elevado, pero baleiro.	Usaba palabras altisonantes* para impresionar.*
rimbombante	Ostentoso e exaxerado, que quere chamar a atención.	A empresa ten un nome rimbombante, pero só tres empregados.
barroco	Do estilo artístico dos séculos XVII e XVIII; tamén, excesivamente adornado.	A fachada barroca* do Obradoiro é obra de Fernando de Casas.*
recargado	Que ten demasiados adornos ou elementos.	O salón estaba recargado* de cadros e figuriñas.*
sobrio	Sen adornos innecesarios; tamén, que non bebeu alcohol.	Escolleu un traxe negro sobrio* e elegante.*
austero	Sinxelo, sen luxos nin gastos innecesarios.	Levaban unha vida austera, sen caprichos.
espartano	Moi severo e sen ningunha comodidade.	O albergue era espartano: só unha cama e unha manta.
ascético	Propio de quen renuncia aos praceres e ás comodidades.	Os monxes levaban unha vida ascética* e silenciosa.*
frugal	Que come ou gasta pouco; sinxelo.	Fixemos unha cea frugal* de pan e queixo.*
parco	Escaso, moderado; que fala ou gasta pouco.	O avó era parco* en palabras, pero moi agarimoso.*
comedido	Moderado e prudente no comportamento.	Na reunión mostrouse moi comedido* e non criticou ninguén.*
mesurado	Moderado e equilibrado ao actuar ou falar.	Pediu unha resposta mesurada* e sen alteracións.*
contido	Que domina as súas emocións.	Malia a alegría, mantívose contido* diante das cámaras.*
circunspecto	Serio, discreto e prudente.	O mordomo, sempre circunspecto, non respondeu á pregunta.
solemne	Formal e serio, propio dun acto importante.	A presidenta pronunciou un discurso solemne.
hierático	Moi serio e inexpresivo, que non deixa ver emocións.	As estatuas do pórtico teñen un aspecto hierático.
impertérrito	Que non se altera ante o perigo ou a sorpresa.	O garda seguiu impertérrito* malia os berros dos turistas.*
impávido	Sen medo, sereno ante o perigo.	O porteiro permaneceu impávido* ante o penalti.*
estoico	Que soporta a dor ou a adversidade con firmeza e sen queixarse.	Aguantou estoico* as dúas horas de espera.*
abnegado	Que renuncia aos propios intereses para axudar aos demais.	Os voluntarios fixeron un traballo abnegado.
sacrificado	Que esixe moito esforzo e renuncia; tamén, que se esforza polos demais.	O oficio de mariñeiro é moi sacrificado.
sufrido	Que soporta as dificultades con paciencia.	A nai, sufrida, nunca se queixaba.
resignado	Que acepta algo adverso sen protestar.	Aceptou resignado* a derrota do seu equipo.*
conformista	Que acepta a situación sen intentar cambiala.	Non sexas tan conformista* e reclama o que é teu.*
sumiso	Que obedece sen protestar.	O can era sumiso* e obedecía todas as ordes.*
servil	Que se somete aos demais con excesiva humildade.	Tiña unha actitude servil* co xefe.*
obsequioso	Que trata a outros con excesiva amabilidade para agradalos.	O camareiro, moi obsequioso, non paraba de ofrecernos cousas.
adulador	Que eloxia en exceso para gañar favores.	O rei rodeouse de cortesáns aduladores* que lle dicían a todo que si.*
lisonxeiro	Que agrada ou eloxia.	Recibiu críticas moi lisonxeiras* pola súa primeira novela.*
zalameiro	Que fai demostracións exaxeradas de cariño para conseguir algo.	O gato, moi zalameiro, refregábase nas miñas pernas pedindo comida.
melifluo	Excesivamente doce e delicado na voz ou nos modos.	Falaba cunha voz meliflua* que non inspiraba confianza.*
sen tregua	Sen descanso nin interrupción.	Choveu sen tregua* durante toda a semana.*
sen remisión	Sen posibilidade de perdón ou de remedio.	Se non estudas, suspenderás sen remisión.
de socato	De súpeto, sen aviso.	O coche parou de socato* no medio da estrada.*
de sutaque	De súpeto, de maneira inesperada.	A luz apagouse de sutaque* e quedamos ás escuras.*
de vagar	Amodo, con calma e tranquilidade.	Gústame comer de vagar* e conversar despois.*
ás apalpadelas	Tenteando co tacto, sen ver; tamén, sen seguridade.	Coa luz apagada, buscamos a porta ás apalpadelas.
ás furtadelas	Ás escondidas, sen que ninguén o vexa.	Os nenos comían galletas ás furtadelas* na despensa.*
a reo	Seguido, un detrás doutro, sen interrupción.	O equipo gañou cinco partidos a reo.
a esgalla	En gran cantidade, en abundancia.	Este ano hai cogomelos a esgalla* no souto.*
a fartar	En abundancia, ata quedar satisfeito.	Na festa houbo polbo e empanada a fartar.
a cachón	En abundancia e con forza, como a auga que sae a borbotóns.	Saía a auga a cachón* pola billa rota.*
ao fin	Despois de moito esperar, por último.	Despois de tres horas de viaxe, chegamos ao fin* á casa.*
de contado	Inmediatamente, nese mesmo momento.	Chamoume a avoa e fun de contado* á súa casa.*
a destempo	Nun momento inadecuado, sen seguir o ritmo.	O público aplaudiu a destempo* e interrompeu a peza.*
a deshora	Nun momento inoportuno ou fóra do habitual.	Sempre chama a deshora, cando estamos ceando.
ás tantas	Moi tarde, sobre todo pola noite.	Chegaron da festa ás tantas* da madrugada.*
outrosí	Ademais, tamén; úsase sobre todo en textos xurídicos.	O demandante solicita a indemnización e, outrosí, o pagamento das custas.
asemade	Ao mesmo tempo; tamén, ademais.	Cociñaba e, asemade, falaba por teléfono.
alén de	Máis aló de; tamén, ademais de.	Ela, alén de* cantar ben, compón as súas propias cancións.*
aquén de	Deste lado de, en oposición a «alén de».	Unha vez aquén de* Pedrafita, xa estamos en terras galegas.*
adoito	Habitualmente, con moita frecuencia.	Os domingos adoito* comemos na casa dos avós.*
se acaso	Por se ocorre algo; no caso de que.	Leva o paraugas, se acaso* chove.*
nin de broma	De ningún modo, en absoluto.	Saltar en paracaídas? Iso non o fago nin de broma.
de ningún xeito	De ningunha maneira, en absoluto.	Non penso renunciar de ningún xeito* ao meu soño.*
a ollos vistos	De maneira evidente, que todos poden ver.	O cachorro que adoptamos medra a ollos vistos.
a pé xunto	Firmemente, sen ningunha dúbida.	Cre a pé xunto* que a casa ten pantasmas.*
a contracorrente	En sentido oposto á opinión ou á tendencia maioritaria.	Sempre lle gustou ir a contracorrente* e vestir de xeito diferente.*
ás avesas	Ao revés, do lado contrario.	Puxo o xersei ás avesas* e ninguén llo dixo.*
do avesso	Co lado de dentro para fóra.	Tes a camiseta do avesso: vénseche as costuras.
de través	En dirección transversal; tamén, con desconfianza.	A árbore caeu de través* na estrada.*
por riba de todo	Ante todo, antes que calquera outra cousa.	Para ela, a familia está por riba de todo.
malia todo	A pesar das dificultades ou dos problemas.	Choveu toda a viaxe, pero, malia todo, pasámolo moi ben.
a cada paso	Moi a miúdo, continuamente.	Este ordenador vello bloquéase a cada paso.
endexamais	Nunca, con valor enfático.	Prometeu que endexamais* volvería mentir.*
nunca xamais	En ningún momento, de ningún modo; forma moi enfática.	Despois daquela travesía, nunca xamais* volveu subir a un barco.*
aínda por riba	Ademais, engadindo algo negativo ao que xa se dixo.	Chegou tarde e, aínda por riba, sen os deberes feitos.
de máis	En exceso, sobrando do que fai falta.	Hai dúas cadeiras de máis* arredor da mesa.*
de menos	En falta, por debaixo do necesario.	Na tenda déronme dous euros de menos* no cambio.*
polo de agora	Neste momento, mentres non cambie a situación.	O tempo está bo polo de agora, pero pode chover á tarde.
desde aquela	A partir dese momento pasado e ata hoxe.	Coñecémonos en 2010 e desde aquela* somos inseparables.*
inda	Indica que algo continúa ata agora; forma usada sobre todo na poesía e na fala.	Pasaron os anos e inda* lembro a súa voz.*
acolá	Nun lugar afastado, en oposición a «aquí» e a «alí».	Aquí unha casa, alí outra, e acolá* o muíño vello.*
o semblante	Expresión da cara que mostra un estado de ánimo.	Polo seu semblante* serio, souben que algo ía mal.*
o cello	Parte da cara sobre os ollos; tamén, xesto de enfado ao enrugala.	Cando se enfada, engurra o cello.
a fazula	Cada unha das partes laterais da cara, debaixo dos ollos.	A avoa deulle un bico en cada fazula.
a tez	Pel da cara, especialmente a súa cor e textura.	Tiña a tez* morena de traballar ao sol.*
a guedella	Mecha longa de pelo.	Unha guedella* caíalle sobre os ollos.*
a trenza	Peiteado feito entrelazando tres mechas de pelo.	A miña irmá fíxome unha trenza* para a festa.*
o seo	Peito; tamén, interior ou parte máis íntima de algo.	No seo* da familia sempre atopou apoio.*
o ventre	Barriga; parte do corpo onde están o estómago e os intestinos.	Tiña dor de ventre* despois de comer tanto.*
as entrañas	Órganos internos do corpo; tamén, parte máis profunda de algo.	Os mineiros traballaban nas entrañas* da montaña.*
as vísceras	Órganos que están no interior do corpo, como o corazón ou o fígado.	O biólogo explicou a función das vísceras* do peixe.*
o alento	Aire que se bota ao respirar; tamén, ánimo.	As palabras do adestrador déronlle alento* para seguir.*
o folgo	Respiración; capacidade de respirar sen cansar.	Despois de subir as escaleiras quedou sen folgo.
o suspiro	Respiración longa e audible que expresa pena, alivio ou desexo.	Ao rematar o exame, deu un suspiro* de alivio.*
o bocexo	Apertura involuntaria e longa da boca por sono ou aburrimento.	O seu bocexo* indicaba que era hora de ir para a cama.*
o tremor	Movemento involuntario e repetido do corpo; tamén, pequeno sismo.	Notouse un leve tremor* de terra en toda a comarca.*
a ventura	Boa sorte e felicidade na vida.	Deséxovos moita ventura* na vosa nova vida.*
a desventura	Mala sorte, desgraza ou suceso triste.	A novela narra as desventuras* dun emigrante en Bos Aires.*
a dita	Boa sorte, felicidade de quen ten fortuna.	Tivo a dita* de coñecer os seus bisnetos.*
a desdita	Mala sorte; desgraza que lle ocorre a alguén.	Para a súa desdita, perdeu o tren por un minuto.
o fado	Destino ou forza que decide o que vai pasar; tamén, canción portuguesa.	Cría que o fado* os unira para sempre.*
o sino	Destino que, segundo algúns, marca a vida de cada persoa.	Parecía que o seu sino* era vivir lonxe da terra.*
a tribulación	Pena, sufrimento ou dificultade grave.	Despois de moitas tribulacións, a familia conseguiu reunirse.
a afrenta	Ofensa que dana a honra ou a dignidade.	Considerou unha afrenta* que non o invitasen á voda.*
o agravio	Ofensa ou dano feito a alguén.	Os veciños denunciaron o agravio* que sufría o seu barrio fronte aos outros.*
a inxuria	Ofensa grave de palabra ou de obra.	Foi denunciado por inxuria* contra un compañeiro.*
a calumnia	Acusación falsa feita para danar a alguén.	Aquela calumnia* arruinou a reputación do mestre.*
a difamación	Acción de danar a reputación de alguén dicindo cousas falsas.	O cantante demandou a revista por difamación.
a infamia	Deshonra; acción vil que causa vergoña.	Traizoar o seu mellor amigo foi unha infamia.
a ignominia	Afronta pública que causa vergoña e deshonra.	A derrota por dez goles foi unha ignominia* para o equipo.*
o oprobio	Vergoña e deshonra pública.	O escándalo cubriu de oprobio* a familia.*
o vituperio	Crítica dura e ofensiva contra alguén.	O xogador recibiu o vituperio* da afección tras fallar o penalti.*
o escarnio	Burla cruel que pretende humillar.	Os seus rivais fixeron escarnio* da súa derrota.*
a vilanía	Acción baixa e desleal.	Romper aquela promesa foi unha vilanía* imperdoable.*
a felonía	Traizón, deslealdade grave contra quen confiaba.	Pasarse ao bando inimigo considerábase unha felonía.
a perfidia	Deslealdade, traizón á confianza.	A perfidia* do conselleiro do rei é o centro da traxedia.*
a aleivosía	Traizón ou engano que se comete aproveitando a confianza.	No romance, o cabaleiro foi atacado con aleivosía* polas costas.*
a falsidade	Falta de verdade; tamén, hipocrisía.	Os peritos demostraron a falsidade* do documento.*
a hipocrisía	Fingimento de sentimentos ou virtudes que non se teñen.	Criticar os demais polo que un mesmo fai é pura hipocrisía.
a vaidade	Orgullo de quen se cre superior e quere ser admirado.	A vaidade* levábao a mirarse en cada escaparate.*
a soberbia	Orgullo excesivo de quen se cre superior.	A súa soberbia* impedíalle pedir axuda.*
a altivez	Orgullo e actitude de superioridade.	Saudounos con altivez, sen sequera sorrir.
a arrogancia	Actitude de quen se cre superior aos demais.	Respondeu con arrogancia* ao xornalista.*
a petulancia	Presunción ridícula e exaxerada.	Falaba coa petulancia* de quen cre sabelo todo.*
a fachenda	Vaidade e presunción de quen presume do que ten.	Contaba con fachenda* que tiña o coche máis caro da vila.*
a xactancia	Alabanza exaxerada de si mesmo.	Falaba con xactancia* dos seus éxitos deportivos.*
a modestia	Calidade de quen non presume dos seus méritos.	Malia o premio, falou con modestia* do seu traballo.*
a humildade	Actitude de quen recoñece os seus límites e non se cre superior.	Os grandes científicos adoitan mostrar unha gran humildade.
a mansedume	Calidade de quen é tranquilo e suave no trato.	Sorprendeunos a mansedume* daquel enorme can.*
a docilidade	Facilidade para obedecer ou para aprender.	A docilidade* daquel cabalo facíao ideal para os nenos.*
a submisión	Actitude de quen obedece sen opoñer resistencia.	Non se pode confundir respecto con submisión.
a obediencia	Acción de cumprir as ordes de quen manda.	O adestrador traballa a obediencia* cos cans de rescate.*
a rebeldía	Actitude de quen se opón á autoridade ou ás normas.	A rebeldía* adolescente forma parte do crecemento.*
a insubmisión	Negativa a obedecer a autoridade ou a cumprir unha obriga.	Na novela, a insubmisión* da tripulación obriga o capitán a volver ao porto.*
a contumacia	Persistencia nun erro ou nunha mala conduta.	A contumacia* do condutor en aparcar mal custoulle varias multas.*
a teimosía	Obstinación, insistencia excesiva nunha idea.	Coa súa teimosía, acabou conseguindo o que quería.
a pertinacia	Obstinación; tamén, duración prolongada de algo.	A pertinacia* da choiva arruinou as festas.*
a constancia	Firmeza e perseveranza no esforzo.	Coa constancia* diaria, aprendeu a tocar o piano.*
a tenacidade	Firmeza para conseguir algo sen renderse.	A tenacidade* da investigadora levouna a descubrir a vacina.*
a perseveranza	Persistencia nun propósito a pesar das dificultades.	Con perseveranza, rematou a carreira mentres traballaba.
a firmeza	Seguridade e estabilidade; tamén, decisión.	Defendeu as súas ideas con firmeza.
a entereza	Forza de ánimo ante as dificultades.	Afrontou a enfermidade con gran entereza.
a coraxe	Valor para facer fronte ao perigo; tamén, rabia.	Fai falta coraxe* para falar diante de mil persoas.*
a ousadía	Atrevemento, valor para facer algo arriscado.	Tivo a ousadía* de pedirlle un autógrafo á súa ídola no medio do concerto.*
a audacia	Atrevemento para emprender accións difíciles.	A audacia* dos navegantes permitiu descubrir novas rutas.*
a temeridade	Imprudencia ante o perigo.	Bañarse co mar tan bravo foi unha temeridade.
a covardía	Falta de valor ante o perigo.	Fuxir e deixar o amigo só foi unha covardía.
a pusilanimidade	Falta de ánimo e de valor para enfrontar dificultades.	A súa pusilanimidade* impediulle aceptar o reto.*
a pulcritude	Limpeza e coidado extremos.	Sorprendeunos a pulcritude* da cociña do restaurante.*
a elegancia	Distinción e bo gusto.	Vestía con elegancia* e sinxeleza.*
a gallardía	Elegancia e valor no porte.	O cabaleiro montaba con gallardía.
o garbo	Graza e elegancia ao moverse.	Bailaba a muiñeira con moito garbo.
a fermosura	Calidade do que é moi belo e harmonioso.	Os poetas cantaron a fermosura* da ría ao solpor.*
a fealdade	Calidade do que resulta desagradable á vista.	A fealdade* daquel edificio estraga a praza.*
o encanto	Atractivo especial dunha persoa ou dunha cousa.	A vila ten un encanto* especial no inverno.*
o engado	Atractivo que seduce; tamén, engano.	O engado* das luces da cidade atraeu moitos mozos.*
a fascinación	Atracción irresistible que produce algo ou alguén.	Sentía fascinación* polos dinosauros desde neno.*
a seducción	Capacidade de atraer ou de convencer.	A seducción* da súa voz cativaba o público.*
o deleite	Pracer intenso dos sentidos ou do espírito.	Escoitar aquel concerto foi un deleite.
o goce	Satisfacción ou pracer que se sente con algo.	O goce* dun bo libro non ten prezo.*
o gozo	Alegría intensa e profunda que se sente.	Os nenos berraron de gozo* ao ver a neve.*
a delicia	Pracer moi grande; tamén, cousa que o produce.	Esta torta de mazá é unha delicia.
o éxtase	Estado de gran alegría ou admiración que fai esquecer todo o demais.	Os afeccionados vivían en éxtase* despois do título.*
o arroubo	Emoción intensa que fai perder o control.	Nun arroubo* de entusiasmo, abrazou un descoñecido.*
o arrebato	Reacción repentina e violenta dunha emoción.	Nun arrebato* de rabia, rompeu a carta.*
o frenesí	Exaltación violenta; actividade moi intensa.	O frenesí* das rebaixas encheu as tendas.*
o delirio	Perturbación mental con ideas sen sentido; tamén, entusiasmo excesivo.	A febre alta provocoulle un delirio.
o paroxismo	Momento de máxima intensidade dunha emoción ou dun fenómeno.	O concerto chegou ao paroxismo* coa última canción.*
a euforia	Sensación intensa de alegría e optimismo.	Coa vitoria, a euforia* estendeuse polas rúas.*
a exaltación	Estado de entusiasmo moi intenso; tamén, eloxio.	O discurso foi unha exaltación* do valor dos mariñeiros.*
o fervor	Entusiasmo intenso e apaixonado.	Defendía o seu equipo con fervor.
o ardor	Calor intensa; tamén, entusiasmo.	Discutían con ardor* sobre a nova novela.*
a vehemencia	Forza e paixón ao falar ou ao actuar.	Defendeu a súa idea con tanta vehemencia* que convenceu a todos.*
a impetuosidade	Calidade de quen actúa con forza e precipitación.	A impetuosidade* do xogador custoulle unha tarxeta vermella.*
o ímpeto	Forza ou impulso violento.	A onda chegou con tanto ímpeto* que arrastrou a barca.*
o pulo	Impulso ou forza para avanzar; tamén, ánimo.	O premio deulle un novo pulo* á súa carreira.*
o empuxe	Forza que move algo; tamén, enerxía para emprender.	Necesitamos xente nova con empuxe* para a asociación.*
o brío	Enerxía, forza e determinación ao facer algo.	A banda tocou o himno con moito brío.
o vigor	Forza e enerxía física ou moral.	Malia a idade, traballaba a horta con vigor.
a lentitude	Calidade de quen fai as cousas con pouca velocidade.	A lentitude* da conexión a internet desesperábaa.*
a parsimonia	Calma excesiva ao actuar.	Coa súa parsimonia* habitual, o camareiro tardou media hora en servir.*
a pachorra	Calma excesiva e lentitude para facer as cousas.	Con toda a pachorra* do mundo, rematou o xantar mentres o tren saía.*
a preguiza	Falta de ganas de traballar ou de facer esforzos.	Os domingos dáme preguiza* saír da cama.*
a nugalla	Preguiza, desgana de traballar.	Por pura nugalla, deixou os deberes para o último día.
a indolencia	Falta de interese ou de esforzo.	A indolencia* dos responsables deixou o edificio en ruínas.*
a desgana	Falta de apetito ou de interese.	Comeu con desgana* porque estaba triste.*
a inercia	Tendencia a seguir no mesmo estado; tamén, falta de iniciativa.	Por inercia, seguimos facendo as cousas como sempre.
a inmobilidade	Estado de quen non se move.	O gato observaba o paxaro nunha inmobilidade* absoluta.*
a quietude	Estado de calma e ausencia de movemento.	Ao amencer, a quietude* do lago era perfecta.*
o sosego	Tranquilidade, calma interior e paz.	Na aldea atopou o sosego* que buscaba.*
a serenidade	Calma e tranquilidade ante as dificultades.	A piloto mantivo a serenidade* durante a tormenta.*
a placidez	Calma agradable e tranquila.	O bebé durmía con placidez* no berce.*
a concordia	Boa harmonía entre persoas ou grupos.	Os dous pobos viviron en concordia* durante séculos.*
a discordia	Desacordo, oposición entre persoas.	A herdanza foi motivo de discordia* entre os irmáns.*
a pendencia	Pelexa, disputa ou rifa entre persoas.	A pendencia* entre os dous veciños durou anos.*
o farol	Lanterna ou lámpada protexida por un vidro, a miúdo nas rúas.	Un vello farol* iluminaba a praza.*
o candil	Lámpada de aceite que se colgaba.	Antes da luz eléctrica, alumaban a cociña cun candil.
a candea	Cilindro de cera cunha mecha que se acende para dar luz.	Cando se foi a luz, acendemos unha candea.
o candelabro	Soporte con varios brazos para sosteren velas de cera.	Na mesa da cea había un candelabro* de prata.*
o facho	Pau con material que arde nun extremo, para alumar.	Percorreron a cova cun facho* na man.*
o rescaldo	Cinza quente que conserva brasas; tamén, resto dun sentimento.	Asaron as castañas no rescaldo* da lareira.*
a brasa	Anaco de leña ou carbón incandescente, sen chama.	Asamos o peixe sobre a brasa.
o tizón	Anaco de madeira a medio queimar.	Coa punta dun tizón* debuxaron na pedra.*
a cinza	Po gris que queda despois de queimarse algo.	Limpou a cinza* da lareira antes de acender o lume.*
a borralla	Cinza quente mesturada con restos de brasas.	Enterraban as patacas na borralla* para asalas.*
a fumareda	Gran nube escura que sae dun lume ou dun incendio.	Desde a estrada víase a fumareda* do incendio.*
a fogueira	Lume grande feito ao aire libre con leña.	Os campistas sentaron arredor da fogueira* a cantar.*
a lapa	Chama, parte do lume que se eleva.	A lapa* da candea tremía coa corrente.*
a labarada	Chama grande e violenta.	Unha labarada* saíu da tixola cando se acendeu o aceite.*
a faísca	Partícula incandescente que salta do lume ou dunha pedra.	Unha faísca* da lareira queimou a alfombra.*
a chispa	Partícula acesa que salta; tamén, graza ou enxeño.	Os seus comentarios teñen moita chispa.
o temporal	Tempestade forte no mar ou en terra.	O temporal* obrigou os barcos a quedar no porto.*
a borrasca	Zona de baixas presións que trae vento e choiva.	Unha borrasca* atlántica deixará choivas toda a semana.*
o naufraxio	Perda dun barco no mar.	O naufraxio* do petroleiro contaminou toda a costa.*
o náufrago	Persoa que sobrevive á perda do seu barco no mar.	O náufrago* sobreviviu tres días nunha illa deserta.*
o pecio	Restos dun barco afundido.	Os mergulladores exploraron un pecio* do século XVIII.*
o mastro	Pau vertical dun barco que sostén as velas.	O vento rompeu o mastro* do veleiro.*
a vela	Peza de tea que recibe o vento e move o barco.	Os mariñeiros izaron a vela* ao saír do porto.*
o temón	Peza que serve para gobernar a dirección dun barco.	O patrón colleu o temón* para entrar no porto.*
a proa	Parte dianteira dun barco.	Sentamos na proa* para ver os golfiños.*
a popa	Parte traseira dun barco.	Desde a popa* víamos como se afastaba o porto.*
a quilla	Peza longa que percorre a parte inferior do barco, de diante a atrás.	O carpinteiro de ribeira comezou o barco pola quilla.
o aparello	Conxunto de mastros, velas e cabos dun barco; tamén, utensilio de pesca.	Revisaron todo o aparello* antes da regata.*
a dorna	Embarcación tradicional galega pequena, de vela e remo.	Na Illa de Arousa celébrase unha regata de dornas.
a gamela	Pequena embarcación de fondo plano típica das rías galegas.	O avó saía ao marisqueo na súa gamela.
a traíña	Embarcación longa de remo, usada antes para a pesca e hoxe nas regatas.	A traíña* de Bueu gañou a regata da bandeira.*
o mariscador	Persoa que traballa collendo ameixas, berberechos e outros moluscos.	As mariscadoras* traballan na area coa marea baixa.*
a redeira	Muller que fabrica e repara os aparellos de malla dos pescadores.	A redeira* cosía no peirao mentres falaba coas veciñas.*
a lonxa	Edificio do porto onde se vende o peixe por poxa.	Pola mañá cedo, os pescadores levan as caixas á lonxa.
o peirao	Construción á beira do mar para que atraquen os barcos.	Os barcos de pesca estaban amarrados no peirao.
o cais	Lugar do porto preparado para cargar e descargar barcos ou para subir a eles.	Esperamos o ferry no cais* número tres.*
o dique	Muro construído para conter as augas.	Construíron un dique* para protexer o porto das ondas.*
o espigón	Muro que se adentra no mar para protexer a costa ou un porto.	Pescaban desde o extremo do espigón.
a escolleira	Muro de grandes bloques de pedra que protexe un porto ou unha costa.	As ondas batían con forza contra a escolleira.
o rompente	Lugar onde as ondas baten e se desfán en escuma.	Os surfistas esperaban a onda perfecta no rompente.
a resaca	Movemento de retroceso das ondas cando se retiran da praia.	Prohibiron o baño porque había moita resaca.
a escuma	Masa branca de burbullas que se forma na superficie dun líquido.	A escuma* das ondas cubría a area.*
a ondada	Golpe forte de auga do mar que bate contra algo.	Unha ondada* mollounos a todos no paseo marítimo.*
a vaga	Onda grande do mar.	A vaga* levantou a barca coma se fose de papel.*
zoar	Facer un ruído continuo e xordo, como o vento ou os insectos.	O vento zoaba* entre os cables da luz.*
zumbar	Producir un son continuo e vibrante, como o dunha abella.	Un moscardón zumbaba* arredor da lámpada.*
rechinar	Producir un son agudo dúas cousas ao rozar.	Os gonzos da porta rechinaban* cada vez que se abría.*
renxer	Producir un ruído agudo unha cousa ao rozar ou ao dobrarse, como a madeira.	O chan de madeira renxía* a cada paso.*
estalar	Romper con ruído; tamén, comezar de súpeto algo violento.	Coa auga fervendo, o vaso estalou* en anacos.*
crepitar	Facer pequenos ruídos secos e repetidos, como a leña ao arder.	Escoitabamos crepitar* a leña na lareira.*
chiscar	Pechar e abrir un ollo rapidamente como sinal.	Ao pasar ao meu lado, chiscoume* o ollo con complicidade.*
pestanexar	Mover rapidamente as pálpebras, pechando e abrindo os ollos.	Mirábame sen pestanexar, totalmente concentrado.
espreitar	Observar con atención e disimulo.	O gato espreitaba* o paxaro detrás da sebe.*
axexar	Vixiar con atención e en segredo, agardando o momento oportuno.	O raposo axexaba* o galiñeiro desde o monte.*
rondar	Dar voltas arredor dun lugar; tamén, estar preto dunha cantidade.	A temperatura rondaba* os trinta graos.*
deambular	Camiñar sen rumbo fixo.	Pasamos a tarde a deambular* polas rúas do casco vello.*
vagar	Andar dun lado para outro sen destino.	O can vagaba* pola praia buscando o seu dono.*
errar	Andar sen rumbo; tamén, equivocarse.	Durante anos errou* por países lonxanos.*
vagabundear	Ir dun sitio a outro sen destino nin ocupación.	De mozo pasou un verán a vagabundear* por Europa.*
extraviarse	Perderse, saír do camiño correcto.	Coa néboa, os excursionistas extraviáronse* no monte.*
desviarse	Apartarse do camiño ou dun obxectivo.	O avión tivo que desviarse* por mor da tormenta.*
afundir	Ir ao fondo da auga; tamén, derrubar ou fracasar.	O barco afundiu* en poucos minutos.*
naufragar	Perderse un barco no mar; tamén, fracasar.	O proxecto naufragou* por falta de diñeiro.*
zozobrar	Estar un barco en perigo de envorcar polo vento ou as ondas; tamén, estar en perigo.	A pequena embarcación zozobraba* coas ondas do temporal.*
encallar	Quedar un barco preso na area ou entre rochas.	O buque encallou* nun baixo preto da costa.*
varar	Sacar un barco á praia; tamén, quedar detido en terra.	Os mariñeiros vararon* as barcas na area para pasar o inverno.*
fondear	Deixar un barco quieto no mar botando a áncora.	O veleiro fondeou* na enseada para pasar a noite.*
atracar	Achegar un barco ao peirao para amarralo; tamén, asaltar para roubar.	O transatlántico atracou* no porto de Vigo ás oito.*
amarrar	Atar con cordas ou cadeas.	O mariñeiro amarrou* a lancha ao peirao.*
zarpar	Saír un barco do porto.	O barco zarpou* ao amencer cara ás Cíes.*
singrar	Navegar un barco seguindo un rumbo.	Os veleiros singraban* pola ría co vento a favor.*
remar	Facer avanzar unha embarcación movendo pas de madeira na auga.	Estivemos dúas horas a remar* río arriba.*
bogar	Facer avanzar unha embarcación coa forza dos brazos.	Os remeiros bogaban* todos ao mesmo ritmo.*
abaterse	Caer con forza sobre algo; tamén, perder o ánimo.	Unha forte tormenta abateuse* sobre a cidade.*
derrubarse	Caer unha construción ou unha persoa; tamén, perder o ánimo.	O vello muro derrubouse* coas choivas do inverno.*
desmoronarse	Desfacerse pouco a pouco unha cousa sólida; tamén, perder a forza.	Cando perdeu o traballo, desmoronouse* por completo.*
esborrallarse	Caer e desfacerse unha construción ou un terreo.	Coa choiva, a ladeira esborrallouse* sobre a estrada.*
esmigallar	Desfacer algo en partes moi pequenas.	O neno esmigallou* o pan para os patos.*
esnaquizar	Romper algo violentamente en moitos fragmentos.	A pedra esnaquizou* o cristal da xanela.*
escachar	Romper ou fender algo; tamén, rir moito.	Cando viu a foto, escachou* a rir.*
fender	Abrir unha greta en algo ou partilo ao longo.	Cun machado fendeu* o tronco en dúas metades.*
rachar	Romper unha tea ou un papel; tamén, partir madeira.	Ao saltar o valado, rachou* a camisa.*
esgazar	Romper algo tirando con forza ata separalo, como unha póla do tronco.	O vento esgazou* varias pólas do castiñeiro.*
esfarrapar	Romper unha tea ou unha roupa en tiras desordenadas.	O can esfarrapou* a almofada do sofá.*
roer	Cortar algo cos dentes pouco a pouco.	Os ratos roeron* o saco de fariña.*
carcomer	Roer a madeira algúns insectos; tamén, consumir pouco a pouco.	Os carunchos carcomeron* as vigas da casa vella.*
corroer	Desgastar lentamente algo, especialmente un metal.	O salitre corroe* as varandas do paseo.*
minar	Escavar por debaixo; tamén, debilitar pouco a pouco.	As críticas constantes minaron* a súa confianza.*
socavar	Escavar por debaixo dunha cousa; tamén, debilitar.	O mar socava* os cantís ano tras ano.*
desgastar	Estragar pouco a pouco co uso ou co rozamento.	O paso dos peregrinos desgastou* as lousas da praza.*
mermar	Diminuír de tamaño ou de cantidade.	Coa calor, a auga do encoro mermou* moito.*
minguar	Facerse máis pequeno ou escaso; tamén, diminuír a lúa.	Despois do inverno, as reservas de leña minguaron.
escasear	Haber pouca cantidade de algo.	En agosto escasea* a auga nalgunhas aldeas.*
abundar	Haber grande cantidade de algo.	Nesta ría abundan* os mexillóns.*
proliferar	Multiplicarse ou aumentar rapidamente en número.	Coa humidade, proliferan* os fungos nas paredes.*
pulular	Moverse en gran número nun lugar.	En agosto, os turistas pululan* polas rúas da cidade vella.*
bulir	Moverse, axitarse; tamén, ter moita actividade.	A praza bulía* de xente o día da feira.*
fervellar	Moverse moita xente ou moitos animais nun sitio.	As formigas fervellaban* arredor da migalla.*
borbotar	Saír un líquido con forza formando burbullas.	A auga da fonte borbotaba* entre as pedras.*
manar	Saír un líquido dun lugar de forma continua.	Do penedo mana* unha auga fresca e limpa.*
brotar	Saír unha planta da terra; tamén, xurdir algo.	Coa primavera, brotan* as primeiras follas.*
rebentar	Romper con violencia por exceso de presión; tamén, estar moi canso.	O globo rebentou* cun ruído seco.*
estoupar	Romper con forza e ruído; tamén, enfadarse de súpeto.	Finalmente estoupou* e díxolle todo o que pensaba.*
abrollar	Saír a auga da terra; tamén, xurdir unha planta ou unha idea.	Na primavera, a auga abrolla* por todas partes no prado.*
a carreiras	Moi rápido e sen tempo para facer ben as cousas.	Fixen a maleta a carreiras* e esquecín o cepillo de dentes.*
a modiño	Con moito coidado, lentamente e con suavidade.	Pecha a porta a modiño, que o bebé dorme.
paseniño	Moi lentamente, con calma e sen apuro.	O avó subía a costa paseniño, parando cada pouco.
amodiño	Con moito tento e suavidade, sen facer ruído.	Falade amodiño, que a avoa está a durmir.
de vagariño	Moi lentamente, gozando de cada momento.	Camiñamos de vagariño* pola beira do río.*
arreo	De maneira continua, sen parar.	Estivo chovendo tres días arreo.
a esmo	Sen rumbo nin criterio, ao chou.	Escolleu un libro a esmo* da estantería.*
ás xordas	Sen facer ruído; en segredo.	Saíron da casa ás xordas* para non espertar os pais.*
a mantenta	A propósito, con intención.	Non foi un accidente: rompeu o xarrón a mantenta.
aínda ben	Afortunadamente; expresión que mostra alivio.	Choveu moito, e aínda ben* que levabamos paraugas.*
menos mal	Expresión de alivio porque algo non foi peor.	Perdín as chaves, pero menos mal* que estaba a veciña na casa.*
abofellas	Certamente, de verdade; reforza o que se di.	Que ben cociñas, rapaz, abofellas!
ai de min	Expresión de pena ou de queixa.	Esquecín o aniversario da miña nai, ai de min!
quen me dera	Expresión de desexo intenso.	Unhas vacacións no Caribe? quen me dera!
mal que lle pese	Aínda que non lle guste.	Terá que pedir desculpas, mal que lle pese.
sexa como sexa	De calquera maneira, en todo caso.	Non sei como o faremos, pero, sexa como sexa, rematarémolo hoxe.
pase o que pase	Sen importar o que ocorra.	Prometeu que, pase o que pase, estaría na voda da súa irmá.
custe o que custe	Sen importar o esforzo ou o prezo necesario.	Quere chegar ao cumio custe o que custe.
veña o que veña	Sen importar o que suceda no futuro.	Estaremos xuntos nos bos e nos malos momentos, veña o que veña.
a todo trapo	Moi rápido, coa máxima velocidade.	O coche pasou a todo trapo* pola estrada.*
ás mil marabillas	Moi ben, perfectamente, sen ningún problema.	A festa de aniversario saíu ás mil marabillas.
de pés a cabeza	Enteiramente, completamente, en todo o corpo.	Chegou da rúa mollado de pés a cabeza.
de alto a baixo	Completamente, de arriba a abaixo.	Limpamos a casa de alto a baixo* antes da visita.*
ao raiar do día	Ao comezar a amencer.	Os pescadores saen ao mar ao raiar do día.
ao abrente	No momento de amencer.	Partimos ao abrente* para evitar a calor.*
ao serán	Ao final da tarde, cando comeza a escurecer.	Gústanos pasear pola praia ao serán.
á tardiña	Á última hora da tarde.	Os veciños saen a conversar á tardiña.
á noitiña	Ao comezar a escurecer, cando remata o día.	Volvemos da praia á noitiña, xa con frío.
de madrugada	Nas primeiras horas do día, antes de amencer.	O panadeiro érguese de madrugada* para facer o pan.*
de cando en cando	Ás veces, con pouca frecuencia.	Vou ao cine de cando en cando, non moi a miúdo.
a heteroxeneidade	Calidade dun conxunto formado por elementos moi diferentes.	A heteroxeneidade* do grupo enriquece os debates na aula.*
a homoxeneidade	Calidade dun conxunto cuxos elementos son iguais ou moi parecidos.	A mestura debe ter homoxeneidade* antes de metela no forno.*
homoxeneizar	Facer que os elementos dun conxunto sexan iguais ou semellantes.	Hai que homoxeneizar* a mestura antes de envasala.*
a idiosincrasia	Conxunto de trazos e costumes propios dunha persoa ou dun pobo.	Para entender o país hai que coñecer a súa idiosincrasia.
o axioma	Verdade tan evidente que non necesita proba e se usa como punto de partida.	En xeometría, un axioma* básico di que por dous puntos pasa unha soa recta.*

Dez palabras ao día: sete novas e tres de repaso. As que fallas volven máis a miúdo. Cando acertas todo o nivel, pasas ao seguinte.

Aprende estas palabras de balde, dez ao día